Agra Art | Aukcje

- 17 marca 2013

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
SYBIRACY. NA ETAPIE, 1880-1885
Nr:
17672
Technika:
olej, tektura
Wymiary:
16 cm x 30.3 cm
Cena wywoławcza:
40 000 zł
Cena uzyskana:
87 000 zł
Informacje o dziele:

 

SYBIRACY. NA ETAPIE, 1880-1885

(datowanie za J. Sienkiewiczem) 

 

sygn. l.g.: Malczewski

 

Sybiracy należą do licznej grupy dzieł Jacka Malczewskiego, całego cyklu obrazów poświęconego narodowej martyrologii Polaków, skazywanych na zesłanie po powstaniach 1830 i 1863 roku. Jest to najważniejszy, spójny treściowo zespół obrazów artysty malowany we wcześniejszym okresie jego twórczości, głównie w latach 1877- 1895. Bo choć Malczewski do „sybirskich“ motywów i odniesień sięgał później jeszcze wielokrotnie, to w tym wczesnym okresie traktował je ze szczególnym, czasem nawet brutalnym realizmem. Malował zesłańców pędzonych na Sybir, tzw. etapy - przystanki w drodze na katorgę, konwoje więźniów, ich pracę, trud, tęsknotę, zmęczenie a wreszcie śmierć. Inspirował się romantyczną poezją, w tym zwłaszcza ulubionym poematem Anhelli Juliusza Słowackiego (Śmierć Ellenai, Eloe), dziełami Artura Grottgera, relacjami bezpośrednich świadków, którym dane było powrócić do Ojczyzny. 

 

W tym niewielkim obrazie na pierwszy planie artysta umieścił, ustawione po skosie, postaci trzech zesłańców, ruszających „z etapu“ na dalszą wędrówkę. Skupione twarze mężczyzn, ich złożone jak do modlitwy dłonie, sposób ich ustawienia, kierunek, w który zwraca się stojący z tyłu rosyjski żandarm i jasna plama okna wskazują na główny temat obrazu - umieszczoną na drugim planie scenę śmierci więźnia i klęczącego przed jego pryczą zesłańca. Znaczenie tej, odsuniętej w głąb sceny podkreśla dodatkowo światło padające na zmarłego. Jego postać, ujęta w trudnym skrócie, nawiązuje do Zmarłego Chrystusa z obrazu Andrea Mantegni (1475-1478; Pinakoteca Brera, Mediolan). Tym sławnym dziełem Malczewski inspirował się zresztą nie tylko tym razem, by przypomnieć tylko Śmierć Ellenai z lat 1906-1907 (Muzeum Narodowe w Warszawie).

 

Obraz opisany i reprodukowany w:

- J. Sienkiewicz, Bedeutende Gemälde Polnische Meister, Kunst und Antiquitäten Czesław Bednarczyk Wien, Wien 1969, s. 134-135, nr kat. 72, il.

 

więcej

Jacek Malczewski:

Jacek Malczewski (Radom 1854 - Kraków 1929) - wybitny przedstawiciel malarstwa polskiego modernizmu, studia artystyczne rozpoczął w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1872-1875 uczył się pod kierunkiem Feliksa Szynalewskiego, Władysława Łuszczkiewicza i Jana Matejki, do którego pracowni uczęszczał ponownie w latach 1877-1879. Następnie kształcił się w Paryskiej École des Beaux Arts u E. Lehmanna (1876-1877). 

W 1880 podróżował do Włoch. W 1884-1885 wziął udział – jako rysownik – w naukowej ekspedycji Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii w Małej Azji. Wówczas był także w Grecji i we Włoszech. W latach 1885-1886 przebywał przez kilka miesięcy w Monachium. Po powrocie zamieszkał na stałe w Krakowie, skąd wyjeżdżał jeszcze do Monachium i do Włoch. W 1896-1900 uczył w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a w latach 1911-1922 był profesorem i dwukrotnie rektorem krakowskiej Akademii.  Lata 1914-1915 spędził w Wiedniu, w 1916 wrócił do Krakowa. W ostatnich latach życia przebywał głównie w Lusławicach i Charzewicach k. Zakliczyna. Był współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1897) oraz członkiem grupy „Zero” (1908).
We wczesnym okresie twórczości malował portrety, sceny rodzajowe i – przede wszystkim – obrazy o tematach związanych z martyrologią Polaków po powstaniu styczniowym (Śmierć Ellenai, Niedziela w kopalni, Na etapie, Wigilia na Syberii). Później, od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku tworzył obrazy o treściach symbolicznych z przenikającymi się wątkami patriotycznymi, biblijnymi, baśniowymi, literackimi i alegoryczno-fantastycznymi.

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2013-03-17 20 40 000 zł 87 000 zł N/A PLN USD EUR