Agra Art | Aukcje

- 22 marca 2015

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
KRÓL JAN KAZIMIERZ WAZA, ok. 1856
Nr:
20272
Technika:
akwarela, ołówek, papier
Wymiary:
17.8 cm x 10.7 cm
Cena wywoławcza:
5 000 zł
Cena uzyskana:
11 000 zł
Informacje o dziele:

obok szkice: Korona Szwedzka i szczegóły stroju króla - frędzle, ozdobne wykończenie dolnego brzegu kaftana, wysoki but

17,8 x 10,7 cm (w świetle passe-partout) 

sygn. p.d. monogramem wiązanym: JM

Rysunek - pierwotnie własność pp. Siemilskich we Lwowie - w latach 30. XX w. trafił do zbiorów malarza Antoniego Michalaka (1899-1975) w Kazimierzu nad Wisłą i odtąd pozostawał w rodzinnej kolekcji.  

 

Jest to wczesna praca Matejki powstała jeszcze w czasie jego studiów w Krakowie, zapewne ok. roku 1856. Artysta od najmłodszych lat wykonywał i gromadził rysunki oparte o dawne przekazy ikonograficzne: stare portrety, pieczęcie, rzeźby grafiki, miniatury. W 1856 uzyskał nawet specjalne pozwolenie do korzystania z rękopiśmiennych zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej. Rysunki te służyły mu później, przez lata, pomocne jako wzory postaci, strojów, dawnych sprzętów, ozdób, przedmiotów. Wtedy też przestudiował dzieło Franciszka Ksawerego Preka Wizerunki znakomitych ludzi w Polszcze z dołączeniem krótkiego opisu każdey osoby żywota (zeszyty I-III wydawane w latach 1829-1832 oraz plansze do przygotowywanego zeszytu IV), przerysowując różne portrety, wedle zamieszczonych tam wzorów graficznych.

Wizerunek Jana Kazimierza powtórzył Matejko właśnie za miedziorytem umieszczonym na planszy przygotowanej do planowanego IV zeszytu (egzemplarz, m.in. w Bibliotece Jagiellońskiej i MN w Warszawie). Rysunek ten posłużył mu później jako wzór do postaci Jana Kazimierza z grupy „Dwór“, umieszczonej na VIII tablicy „Ubiorów w Polsce“, dzieła, nad którym długo pracował, a wydał w roku 1860. W późniejszym wydaniu z 1875 dodał jeszcze objaśnienie „Z portretów Jana Kazimierza (zbiór wizerunków F. K. Preka)“. 

Rysunek posłużył Matejce także do wykreowania postaci króla na obrazie Jan Kazimierz na Bielanach (1861) - zbliżona jest tu poza króla, powtarza się gest jego lewej ręki, układ stóp i pewne fragmenty stroju, jak np. order Złotego Runa, zdobiona koronkami biała koszula, spodnie - pludry czy nawet tak charakterystyczny szczegół, jak niedopięty w pasie kaftan - wams.

W podobny strój przybrany jest Jan Kazimierz także na wizerunku z matejkowskiego Pocztu królów polskich (1890-1892). Nie pominął tu Matejko także - znanej z naszego rysunku - Korony Szwedzkiej, prywatnej korony Wazów, którą Jan Kazimierz w 1668 przekazał do Skarbca Koronnego.

Za życzliwe konsultacje i cenne wskazówki uprzejmie dziękujemy paniom Małgorzacie Buyko i Barbarze Ciciorze.

więcej

Jan Matejko:

Jan Matejko (Kraków 1838 - Kraków 1893) - najwybitniejszy polski malarz historyczny; studia malarskie rozpoczął pod kierunkiem W. Łuszczkiewicza i W. K. Stattlera w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (lata 1852-1858). Następnie uczył się w Akademii monachijskiej u H. Anschütza (1859) i przez dwa miesiące w Akademii wiedeńskiej u C. Rubena (1860). Po studiach mieszkał i pracował w Krakowie. W 1873 objął stanowisko dyrektora tamtejszej Szkoły Sztuk Pięknych, pełniąc tę funkcję aż do śmierci. Dużo podróżował - wielokrotnie wyjeżdżał do Paryża (w latach 1865-1880), Wiednia (1866-1888), w 1872 był w Konstantynopolu, a rok później w Pradze i Budapeszcie, odwiedzał również Włochy (1878-1879 i 1883). Był członkiem licznych akademii i towarzystw artystycznych m.in. Académie des Beaux-Arts (1873) i Instytutu Francuskiego (1874) w Paryżu, berlińskiej Akademii Sztuki (1874), Akademii Rafaelowskiej w Urbino (1878) i Künstlersgenossenschaft w Wiedniu (1888). W 1864 został członkiem Towarzystwa Naukowego w Krakowie, w 1887 otrzymał doktorat filozofii honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był twórcą wielkich i znanych płócien, m.in. Kazania Skargi, Rejtana, Unii Lubelskiej, Batorego pod Pskowem, Bitwy pod Grunwaldem, Hołdu Pruskiego czy Kościuszki pod Racławicami. Malował także portrety i - rzadziej - sceny religijne czy rodzajowe. Ważną rolę w jego twórczości odgrywał rysunek - artysta opracował, m.in. album Ubiory w Polsce od 1200 do 1795 oraz rysunkowy cykl Poczet królów i książąt polskich. W latach 1889-1891, wraz z zespołem uczniów, pracował nad polichromią kościoła Mariackiego w Krakowie. W rodzinnym domu malarza, przy ulicy Floriańskiej w Krakowie od 1898 mieści się poświęcone mu muzeum - Dom Matejki (Oddział MNK).

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2015-03-22 31 5 000 zł 11 000 zł N/A PLN USD EUR