Agra Art | Aukcje

- 19 czerwca 2016

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
MATKA BOSKA CZĘSTOCHOWSKA, 1903
Nr:
22081
Technika:
akwarela, gwasz, węgiel, kredka, drapanie
Wymiary:
61.8 cm x 38.8 cm
Cena wywoławcza:
45 000 zł
Cena uzyskana:
46 000 zł
Informacje o dziele:

sygn. pod kompozycją p.d.: JÓZEF CHEŁMOŃSKI 1903. del. [łacińskie delineare - rysować]

wymiary w ramie 80 x 56 cm

 

W latach 1903/1904 Józef Chełmoński namalował dla zakonu oo. Paulinów na Jasnej Górze dwie olejne kopie cudownego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej - jedną w srebrnej sukience, drugą bez sukienki. Oba te obrazy znajdują się dziś w jasnogórskim klasztorze. Artysta kończył je w swoim domu w Kuklówce, przedtem jednak odwiedził Jasną Górę i w Wielki Czwartek 9 kwietnia (według Kalendarza Juliańskiego 27 marca) 1903 roku wykonał rysunki i szkice do planowanego zamierzenia. Wtedy to powstała także - malowana gwaszem i akwarelą - „nasza“ kopia obrazu jasnogórskiego, kopia, która posłużyła później za wzór dla licznych drukowanych reprodukcji. Monochromatyczny ton tej pracy uzasadniony jest właśnie jej przeznaczeniem - powieleniem w czarno-białych reprodukcjach.

 

Okoliczności pobytu Chełmońskiego na Jasnej Górze opisano w 46 numerze „Tygodnika Ilustrowanego“ z roku 1903, równocześnie zamieszczając na okładce reprodukcję właśnie tej „naszej“ pracy.

Pisano wówczas: „zamieszczamy kopię z cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Jest to najwierniejsze do tej pory odzwierciedlenie oryginału dokonane z pietyczną sumiennością przez słynnego mistrza pędzla, Józefa Chełmońskiego. Należy dodać, że kopia ta powstała na zamówienie OO. Paulinów, którzy przez uzyskanie dokładnej podobizny cudownego obrazu Bogarodzicy pragnęli przyjść z pomocą malarzom częstochowskim, nie mającym możliwości należytego odtworzenia oryginału, ze względu na zmrok, panujący stale w kaplicy. Otóż w wielki czwartek r.b., w jedynym dniu, w którym obraz przez cała dobę jest zasłoniony blachą złotą, przenieśli go OO. Paulini do Skarbca i, umieściwszy w świetle dziennym, polecili skopiować wezwanemu w tym celu Józefowi Chełmońskiemu. Następnie, po wykonaniu kopii, zrobiono z niej pod kierunkiem artysty szereg zdjęć fotograficznych, które odtąd służyć będą za pierwowzór licznym malarzom częstochowskim.“

 

Sprawę zamówienia u Józefa Chełmońskiego kopii cudownego obrazu odnotował wówczas także o. Euzebiusz Rejman, ówczesny przeor klasztoru na Jasnej Górze, przytaczający, m.in. powody, dla których zdecydowano się na jego skopiowanie: „Pierwszy /.../ to rocznica trzechsetletnia [urodzin o. A. Kordeckiego], drugi zaś ten, że malarze Częstochowy nie mając sposobności widzieć dokładnie oryginalnego Obrazu, nie mogli, choćby chcieli, dokładnie go odtworzyć. Przyczyna leży w tym, że sama kaplica, w której obraz się znajduje, jest dosyć ciemna, nadto, grubo i bogato szyta kamieniami i perłami suknia na Obrazie, odstając od niego, jeszcze więcej zaciemnia Oblicze, a zresztą sam Obraz wysoko umieszczony w Ołtarzu i raz tylko na rok w dzień Wielko-Czwartkowy, z pewnymi ceremoniami z miejsca swego bywa zdejmowany i w inną sukienkę przyodziewany.“

.

Pracę Chełmońskiego o. Rejman ocenił bardzo wysoko, pisząc:

„P. Józef Chełmoński uwydatnił przy swej pracy dwie bardzo ważne rzeczy: znajomość zupełną tegoczesnego artyzmu i cześć głęboką dla starożytnego, który pragnął przedstawić Bogarodzicę w Obrazie cudownym. /.../ Serdeczną wdzięczność za to mają dla szanownego nestora malarzy Polskich O.O. Paulini.“

Dla Chełmońskiego - człowieka głębokiej wiary - tak bliski kontakt z uświęconym modlitwą, tradycją i legendą obrazem Matki Boskiej musiał być szczególnym, głębokim przeżyciem. Warto jeszcze przypomnieć, że w trzy lata później artysta namalował obraz Pod Twoją Obronę (1906), w którym nad uśpioną wioską, na nocnym niebie jawi się - utkana ze światła i mgły - obłoczna wizja Matki Boskiej, Królowej Polski w Jej jasnogórskim wizerunku.

 

Obraz opisany i reprodukowany:

- „Tygodnik Ilustrowany“, 1903, II półrocze, nr 46 z dn. 14 (1) listopada, il. na s. 901 (okładka); tekst: Nasze ryciny, s. 917.

 

Ponadto o kopiach Chełmońskiego, m.in. także:

- J. Wegner, Józef Chełmoński w świetle korespondencji, Ossolineum, Wrocław 1953, s. 19, 93, listy nr 112 i 113;

- E. Rejman, ZP, Dlaczego Józefa Chełmońskiego proszono o wierną kopię M.B. Jasnogórskiej [w:] „Jasna Góra“ Miesięcznik Sanktuarium Matki Bożej Jasnogórskiej, 1989, R. VII, nr 3 (65) z marca 1989, s. 14-15.

 

więcej

Józef Chełmoński:

Józef Chełmoński (Boczki k. Łowicza 1849 - Kuklówka k. Grodziska Mazowieckiego 1914) był jednym z najbardziej znanych przedstawicieli polskiego malarstwa realistycznego, twórcą rozległych pejzaży z Ukrainy i Podola, rozpędzonych zaprzęgów końskich - znanych Trojek i Czwórek - oraz wiejskich scen rodzajowych i nastrojowych pejzaży mazowieckich. Artysta - w latach 1867-1871 - kształcił się u Wojciecha Gersona w warszawskiej Klasie Rysunkowej. W latach 1871-1874 przebywał w Monachium, gdzie krótko uczył się w Akademii u Hermanna Anschütza i Alexandra Strähubera, i gdzie znaczny wpływ na jego twórczość wywarło zetknięcie się z polskimi „monachijczykami”, głównie Józefem Brandtem i Maksymilianem Gierymskim. Kolejne dwanaście lat spędził w Paryżu. Pobyt tam przyniósł mu sławę i uznanie – wystawiał na oficjalnych Salonach paryskich, a wiele jego prac znalazło nabywców wśród europejskich i amerykańskich kolekcjonerów. Do kraju wrócił w roku 1887, przez dwa lata mieszkał w Warszawie, a następnie osiadł na stałe w majątku Kuklówka na Mazowszu. Malowane wówczas obrazy to przede wszystkim nastrojowe pejzaże często z motywami ptaków czy zwierząt, w których artysta dawał wyraz swego emocjonalnego i pełnego zachwytu stosunku do natury. Obok twórczości malarskiej Chełmoński zajmował się także grafiką i ilustratorstwem – w latach 1884-1892 współpracował, np. z paryskim „Le Monde Illustré”.

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2016-06-19 22 45 000 zł 46 000 zł N/A PLN USD