Agra Art | Aukcje

Aukcja Sztuki Dawnej - 16 czerwca 2019

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
SITTAH, SUŁTAN I NATAN ORAZ RECHA, 1880-1886
Nr:
25986
Technika:
olej, płótno naklejone na tekturę
Wymiary:
105.5 cm x 75 cm
Cena wywoławcza:
160 000 zł
Cena uzyskana:
-
Informacje o dziele:

SITTAH, SUŁTAN I NATAN ORAZ RECHA I TEMPLARIUSZ, lata 1880-1886

scena finałowa z Natana Mędrca G. E. Lessinga, według Maurycego Gottlieba

 

sygn. l.d.: W. Pawliszak

 

Wacław Pawliszak, autor prezentowanego płótna, powtórzył tu w dużym formacie jedną ze szkicowych kompozycji Maurycego Gottlieba (1856-1879) z cyklu jego obrazów ilustrujących Natana Mędrca, dzieło Gottholda Ephraima Lessinga (niem. Nathan der Weise; wyd. 1779).

Akcja tego dramatu toczy się w Jerozolimie w czasie wojen krzyżowych, a przedstawiony epizod odnosi się do sceny finałowej (akt V, scena VIII), kiedy to zostają wyjaśnione skomplikowane powiązania między bohaterami i w obrębie jednej rodziny łączą się wyznawcy trzech religii – judaizmu, islamu i chrześcijaństwa.

Domniemywać można, że scenę z Natana Mędrca Pawliszak malował albo w czasie studiów u Jana Matejki w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1880-1885), albo podczas późniejszego pobytu w Monachium, gdzie mógł oglądać obrazy Gottlieba w wydawnictwie Friedricha Bruckmanna, na którego zlecenie były malowane.

Pawliszak, który w roku śmierci Gottlieba miał zaledwie 13 lat, nigdy go osobiście nie poznał, ale twórczość tego artysty pociągać go mogła poprzez „wschodni“ charakter niektórych dzieł, w szczególności właśnie cyklu Natana Mędrca. Obraz Pawliszaka, tak jak pierwowzór Gottlieba, malowany jest niełatwą techniką en grisaille, narzucającą ograniczenia kolorystyczne w obrębie różnych odcieni szarości. Dla Gottlieba był to wymóg ze strony zleceniodawcy. Tak malowane obrazy lepiej nadawały się do reprodukcji fotograficznej.

 

Pawliszak, który już jako młodziutki student krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych (1880-1885) wykazywał niecodzienne, budzące podziw zdolności, poradził sobie zarówno z techniką malarską, jak i przeniesieniem kompozycji na płótno o większych rozmiarach. Gamę szarości wzbogacił o cieplejsze tony, powtórzył – częste w obrazach Gottlieba – partie ornamentalnie traktowanych impastów. Zagubił jednak ekspresję i dramatyzm gottliebowskiego szkicu, uspokoił gesty postaci, tak, że cała scena stała się bardziej statyczna, spokojniejsza, bez gwałtownego ruchu i napięcia cechującego oryginalny szkic. Wprowadził jeszcze jedną wymowną zmianę: po lewej stronie swojego obrazu umieścił dodatkową postać, wizerunek samego Maurycego Gottlieba, nawiązujący do jego Autoportretu w stroju beduińskim (1877; zaginiony). Był to swoisty wyraz uznania i hołdu dla autora pierwowzoru.

 

więcej

Wacław Pawliszak:

Wacław Pawliszak (Warszawa 1866 - Warszawa 1905) - malarz, rysownik, ilustrator; już jako dziecko wykazywał niezwykłe zdolności do rysunku; wcześnie też rozpoczął naukę - najpierw u Wojciecha Gersona w warszawskiej Klasie Rysunkowej, a w wieku czternastu lat w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Studiował pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza i Floriana Cynka, był ulubionym uczniem Jana Matejki. Następnie uczył się jeszcze w Monachium u Józefa Brandta (1885) i w Paryżu u A. E. Carolusa-Duran (1886). Stale mieszkał w Warszawie, ale wiele podróżował; był w Rzymie, a przede wszystkim jeździł na Wschód, w którym „rozmiłował się do fanatyzmu„. Podróżował do Algieru, Tunisu, Maroka, Albanii, Dalmacji, Egiptu, Iranu i Iraku, jeździł na Krym i do Konstantynopola, wszędzie znajdując tematy do swych obrazów i z pasją kolekcjonera skupując wschodnie tkaniny i broń. Malował portrety, pejzaże i popularne wówczas „sceny rokokowe„, ale przede wszystkim obrazy historyczne i batalistyczne z dziejów XVII-wiecznych wojen polskich. Wiele wystawiał, tak w kraju jak i za granicą; m.in. w 1889 w Paryżu (brązowy medal za obraz Emir Rzewuski na Wystawie Powszechnej), w 1894 w Chicago i San Francisco, w 1898 w Petersburgu, w 1900 w Paryżu (list pochwalny za Strzelanie do orłów na Wystawie Światowej). Pracował nad Pocztem królów polskich, ilustrował czasopisma i książki, m.in. Pana Tadeusza, Beniowskiego i wiedeńskie wydanie Baśni tysiąca i jednej nocy. Zginął tragicznie, śmiertelnie postrzelony przez Xawerego Dunikowskiego. W polskich zbiorach muzealnych obrazów artysty jest niewiele; większa ich liczba znajduje się w kolekcjach prywatnych.

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2019-06-16 33 160 000 zł - N/A PLN USD EUR