Agra Art | Aukcje

Aukcja Sztuki Dawnej - 8 grudnia 2019

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
SEN, lata 1890-1895
Nr:
26608
Technika:
akwarela, sepia, papier
Wymiary:
34 cm x 68 cm
Cena wywoławcza:
29 000 zł
Cena uzyskana:
47 000 zł
Informacje o dziele:

spotykany błędny [?] tytuł: Córka Kairu

akwarela, sepia, papier, 34 x 68 cm; w św. passe-partout 30,7 x 65 cm

sygn. u dołu pośrodku: Wilhelm Kotarbiński ML; p.d.: W K

napis [inicjały cyrylicą, inną ręką] l.d.: EAP

na odwr. pieczęć wypełniona ołówkiem (po rosyjsku; fot. obok)

 

Pochodzenie: umieszczone na akwareli inicjały „EAP“ wskazują na jego pierwotną właścicielkę – Elenę Adrianowną Prachową, która w ten sposób oznaczała obrazy ze swego zbioru. Identyczny monogram umieszczony jest także, m.in. na wystawianej ostatnio w Agrze akwarelowej kompozycji Gwiazda Wieczorna.

 

Elena A. Prachowa „Lola“ (1871-1948) – artystka hafciarka, „malująca igłą“ – była córką Adriana Prachowa (1846-1916), historyka, krytyka sztuki i archeologa, który kierował pracami malarskimi w kijowskim Soborze św. Włodzimierza. Jednym z pracujących tam artystów był Wilhelm Kotarbiński, stąd jego zażyłość z rodziną Prachowych. Ponadto artysta uczył Elenę Adrianowną malowania akwarelą.

Obok – „Lola“ na fotografii i obrazie autorstwa Michaiła A. Wróbla

 

Sen jest jedną z licznych w twórczości Kotarbińskiego alegorycznych kompozycji malowanych już po wyjeździe artysty z Rzymu (1888), osiedleniu się na wsi i częstych, długich pobytach w Kijowie. Obrazy te – malowane olejno lub akwarelą – przedstawiają postacie, najczęściej kobiece, które mają personifikować zjawiska przyrody, żywioły, pory dnia lub roku, „tajnie duszy“, lęki, nastroje, emocje (Pieśń deszczu, Mgła poranna, Wiosna, Rosa, Wieczór, Dobro, Zło, Gwiazda, Anioł smutku, Wojna, Śmierć).

 

Temat prezentowanego obrazu z budzącym grozę motywem martwej piękności, określany jest najczęściej jako Sen lub Koszmar senny, a czasem także niezrozumiałym tytułem – Córka Kairu. Być może jest to wynik błędnego połączenia z naszym obrazem tytułu innego dzieła artysty, Córki Jaira, przedstawiającego leżącą na marach dziewczynę, opłakiwaną przez bliskich (św. Łukasz, 8, 49-56).

 

Ten sam złowieszczy motyw sennego koszmaru przedstawił Kotarbiński także w – znanym dziś tylko z reprodukcji – olejnym (?) obrazie o kompozycji lustrzanej w stosunku do naszej akwareli. Obraz ten był kilkakrotnie reprodukowany na licznych pocztówkach wydawanych w Kijowie i Moskwie w pierwszych latach XX w.; m.in. na – reprodukowanej obok – pocztówce kijowskiego wydawnictwa Kazimierza Ditricha.

 

Porównaj: A.A. Szestimirow, P.D. Cykanow, A.M. Machow, Razgadannyje kartiny Wilgielma Kotarbinskowo. Katałog otkrytok, Moskwa 2016 [s. 47, nr kat. 147, il.].

więcej

Wilhelm Kotarbiński:

Wilhelm Kotarbiński (Nieborów 1849 – Kijów 1921) kształcił się w warszawskiej Klasie Rysunkowej pod kierunkiem Rafała Hadziewicza (lata1867-1871), a od roku 1872 także w Akademii Św. Łukasza w Rzymie. Po ukończeniu studiów otworzył w Rzymie własną pracownię, w której udzielał także lekcji rysunków; jego uczennicą była m.in. Maria Baszkircew. Do kraju wrócił w 1888 i odtąd przebywał głównie we własnym majątku Kalsk (lub Kulsk) na Białorusi. Stamtąd wielokrotnie wyjeżdżał do Kijowa, gdzie miał pracownię w hotelu Praga, uczestniczył w wystawach kijowskiego Tow. Artystycznego, a w 1893 był współzałożycielem Tow. Malarzy Kijowskich. Wraz z P. Swiedomskim, M. Niestierowem i M. Wrublem pracował przy dekoracji freskami kijowskiego soboru Św. Włodzimierza (ukończone 1894-1895). Był także autorem dekoracyjnych plafonów i malowideł ściennych m.in. w domu M. Tereszczenki i w pałacu B. Chanenki w Kijowie oraz w salonach pałaców w Petersburgu i Moskwie. Malował przede wszystkim kompozycje o tematach biblijnych bądź antycznych – z życia starożytnego Wschodu, Grecji i Rzymu; tworzył też pejzaże oraz sceny fantastyczne i symboliczne. Jego obrazy wyróżniają się wyrafinowaną kolorystyką, swobodną techniką, swoistą stylizacją form i specyficznym, często tajemniczym nastrojem. Największa popularność artysty przypada na dziewięćdziesiąte lata XIX wieku, kiedy – ze względu na „antyczną” tematykę swych obrazów – bywał porównywany z Siemiradzkim. Dzieła Kotarbińskiego rzadko pojawiają się na rynku sztuki; większość jego prac zaginęła bądź uległa zniszczeniu w czasie pierwszej wojny światowej i rewolucji bolszewickiej.

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2019-12-08 16 29 000 zł 47 000 zł N/A PLN USD EUR