Agra Art | Aukcje

Aukcja Sztuki Dawnej - 17 października 2021

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
MODELIKI W PRACOWNI, 1930
Nr:
29421
Technika:
olej, płótno
Wymiary:
54.2 cm x 65.2 cm
Cena wywoławcza:
900 000 zł
Cena uzyskana:
910 000 zł
Informacje o dziele:

sygn. p.d.: Tadé | Makowski 30
na odwrocie po lewej napis autorski: Tadé | MAK | OW | SK | I.
po prawej: Des petits | modeles | 1930. / Paris

 

Proweniencja:

Obraz pochodzi z kolekcji Roberta Pigeleta, adwokata i publicysty, zamieszkałego w Paryżu. Pigelet był przewodniczącym ruchu „Le Sillon Catholique“ (w latach 1910-1964) oraz założycielem jego organu – czasopisma "L’Ame populaire" (1920). W 1950 r. był wiceprzewodniczącym Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Chemicznego. W biografii Makowskiego Wiesława Jaworska wymienia Pigeleta jako właściciela, obok Modelików w pracowni, jeszcze kilku innych dzieł artysty.

 

Obraz wzmiankowany i reprodukowany:

– Władysława Jaworska, Tadeusz Makowski. Życie i twórczość, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964, s. 236, poz. kat. 572;

– Władysława Jaworska, Tadeusz Makowski. Polski malarz w Paryżu, Wrocław-Warszawa-Kraków 1976, s. 49, il. 78.

 

Równie ulubionym miejscem, jak wiejska izba, w którym Makowski malował swoje małe modele – było wnętrze jego własnej pracowni. Sztalugi lub ich fragment, motyw żelaznego piecyka, paleta, kilka na ścianie powieszonych obrazków, drewniane zydle i ławka są wymownym tłem dla pozujących artyście dzieci. Do tego cyklu należą dwa szkice olejne – Mała modelka i Atelier, obrazy – W pracowni, Małe modele przy piecu, Modeliki w pracowni oraz autoportretowe studium (...) Malarz i jego modele. (...) W tej intymnej atmosferze własnej pracowni artysta traktuje dzieci, rzec by można, ze szczególną tkliwością, „spieszcza rzeczywistość“, sublimuje uczucie.

W. Jaworska, Tadeusz Makowski. Życie i twórczość, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964, s. 235-236.

W r. 1928 ostatecznie ukształtował się niepowtarzalny w kontekście sztuki europejskiej, tak dobrze wszystkim znany i niezwykle ceniony, styl Tadeusza Makowskiego. Jak sam pisał w swoim Pamiętniku, pod datą 15 VIII 1929 (...) dojrzały owoce mej pracy. Transpozycja formy i koloru stała się hasłem moich obrazów. Ona jedynie daje natężenie wizji i syntezę pierwiastka ludzkiego spotykanego w przyrodzie. Obrazy stały się bardziej moje, bardziej mi bliskie. Realizując założenie „transpozycji tematu na płótnie“ artysta wypracował własną formułę postaci ludzkiej, która odtąd stała się wyróżnikiem jego malarstwa. Syntetycznie ujętym formom twórca nadawał geometryzujący zarys, obwodząc je konturem: Oryginalność koncepcji malarskiej Makowskiego – pisał Mieczysław Wallis – polega na zespoleniu ze sobą rzeczy pozornie wyłączających się; geometrycznej, jakby kubistycznej stylizacji kształtów (...) i subtelnej ekspresji, obdarzenia tych dziwnych budowli, maszyn, kukiełek spojrzeniami, ruchami, gestami mówiącymi o najbardziej intymnym życiu wewnętrznym (cyt. za: U. Makowska, Tadeusz Makowski, w: Słownik Artystów Polskich..., Warszawa 1993, s. 263).

W 1930 r. w malarstwie Makowskiego nastąpił kolejny moment zwrotny; wzmocniła się tendencja ekspresjonistyczna. Artysta radykalnie uprościł kształty, linie stały się bardziej zdecydowane i wyraziste. Gamę barwną zawęził do tonów ziemistych; brązów, czerwieni, szarości. Ożywił jednak tę materię intensywnymi smugami bieli – snopami światła oraz złocistą poświatą. Jednocześnie wprowadził do swojego świata nową postać – kukłę, rubasznego prostaka i starca. Ciepły mikroświat małych modelików zaczęła przenikać nieokreślona, abstrakcyjna przestrzeń groteski, maskarady, z melancholijnymi dziećmi-pierrotami i pajacykami.

Oferowany obraz powstał właśnie w tym ważnym w procesie rozwoju artysty momencie, kiedy we w pełni dojrzałej formule malarskiej doszło do istotnego przełomu. Stanowi zatem dzieło wybitnej klasy kolekcjonerskiej, rejestrujące moment przemiany modelunku postaci oraz jej umieszczenia w przestrzeni w malarstwie Tadeusza Makowskiego.

więcej

Tadeusz Makowski:

Tadeusz Makowski (Oświęcim 1882 - Paryż 1932)  - malarz, grafik; w latach 1903-1908 studiował malarstwo u Józefa Mehoffera i Jana Stanisławskiego w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W czasie studiów podróżował do Wenecji, po ich ukończeniu wyjechał do Paryża i tam pozostał na stałe. W czasie I wojny światowej przebywał w Bretanii, przyjaźniąc się z Władysławem Ślewińskim. W 1916 wrócił do Paryża, skąd wyjeżdżał do Owernii, Holandii i Belgii. W początkach twórczości inspirował się malarstwem Pierra Puvis de Chavannes’a. W latach 1912-1915 w jego obrazach widoczna jest fascynacja kubizmem, a później także inspiracje dawnym malarstwem holenderskim i polską sztuką ludową. Z czasem artysta coraz bardziej upraszczał formę, dochodząc do stworzenia „własnego systemu znaków plastycznych“. Szczególnie często malował dzieci, w okresie późniejszym także starych ludzi, a zawsze chętnie kwiaty i pejzaże. Wiele wystawiał we Francji, natomiast w kraju nie był specjalnie znany. Jedyna większa wystawa jego prac odbyła się w roku 1936 w warszawskim Instytucie Propagandy Sztuki. Dziś jest uznany za jednego z najciekawszych malarzy polskich okresu dwudziestolecia międzywojennego. Jego twórczość, wnikliwie opracowana i omówiona w opracowaniach prof. W. Jaworskiej, prezentowana była w 1960 na wystawie monograficznej w Muzeum Narodowym w Warszawie, na wystawie w 1990/1991 prezentowanej w Bochum i Muzeum Narodowym w Warszawie i na ostatniej wystawie w Muzeum Śląskim w Katowicach i ponownie w Muzeum w Warszawie.

 

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2021-10-17 67 900 000 zł 910 000 zł N/A PLN USD EUR