Agra Art | Aukcje

- 20 października 2002

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
Moja Matko, był tu żołnierz..., 1911
Nr:
3378
Technika:
olej, płótno
Wymiary:
74 cm x 93.2 cm
Cena wywoławcza:
90 000 zł
Cena uzyskana:
220 000 zł
Informacje o dziele:
sygnowany p.d. : Jacek 1911 | Malczewski pomiędzy literami imienia – kartusz z herbem Tarnawa

Prezentowany obraz tematycznie łączy się ze znanym cyklem dzieł Malczewskiego, malowanych w latach 1905-1906 i znanych jako Zatruta studnia. Sam motyw studni pojawiał się zresztą w malarstwie artysty już wcześniej i powracał jeszcze przez czas dłuższy. Pisze o tym J. Puciata-Pawłowska: „w późniejszych latach pojawia się temat starego człowieka, który w żołnierskim płaszczu i zniszczo-nym przodziewku, po latach tułaczki na obcej ziemi, wraca znękany do ojczyzny i szuka studni, aby zaczerpnąwszy z niej wody nabrać nowych sił do życia. [...] Nie każda studnia na obrazach Malczewskiego jest „zatruta”, nie każda stanowi źródło niebezpiecznych pokus. Jest i taka, której woda jest czysta i posiada moc kojenia pragnienia i przywracania sił, a podawana jest w odruchu prostej, ludzkiej, życzliwej gościnności. [...] Czysta i ożywcza jest na pewno woda, którą wyciąga ze studni młoda, poważna, lecz pogodna dziewczyna, aby podać ją staremu żołnierzowi w rozchylonej koszuli, ze szkaplerzem na piersiach. Wysunął go artysta, zaznaczając silnie bryłę na pierwszy plan obrazu (1911), znanego pod kilkoma tytułami, ale najczęstszymi Moja matko, był tu żołnierz lub Powstaniec. [...] Czyste były i inne studnie, złączone z pojęciem domu. Do nich po żmudnej tułaczce docierali męczennicy sprawy narodowej; wizja ich nie opuszczała artysty i w tym okresie, w którym odchodził od tematyki sybirskiej i martyrologicznej”. Postaci żołnierza na tym obrazie nadał Malczewski „rysy twarzy niejakiego Wójcickiego ze Zwierzyńca”; który służył mu jako model i do innych kompozycji (np. Śmierć w Muzeum Narodowym w Warszawie). Obraz opisywany i reprodukowany w: - Katalog wystawy jubileuszowej Jacka Malczewskiego (1874-1924), Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Kraków 1924/1925, s. 14, nr kat. 93 (pt. Starzec; własność S. Holenderski); - Przewodnik nr III po wystawie TZSP, Wystawa jubileuszowa Jacka Malczewskiego, Warszawa czer- wiec 1925, s. 9, nr kat.158 (pt. Starzec; własność S. Holenderski); - Katalog wystawy jubileuszowej Jacka Malczewskiego, TZSP Warszawa czerwiec 1925, s. 11, nr kat. 158 (pt. Starzec – Moja matko, był tu żołnierz...; własność S. Holenderski); - T. Szydłowski, Jacek Malczewski. Monografie artystyczne, t. V, Warszawa 1925, repr. [pt. Pożegnanie]; - M. Janoszanka, Wielki tercjarz. Moje wspomnienia o Jacku Malczewskim, Poznań 1931, s. 157-158; - Jacek Malczewski 1855-1929, [kat.] Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, lipiec- sierpień-wrzesień 1939, s. 13, nr kat. 61, repr. (pt. Moja matko, był tu żołnierz, miał z granatu koł- nierz...; własność S. Holenderski); - J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski, Wrocław-Warszawa-Kraków 1968, s. 159, repr. nr 104 na s.161.
więcej

Jacek Malczewski:

Jacek Malczewski (Radom 1854 - Kraków 1929) - wybitny przedstawiciel malarstwa polskiego modernizmu, studia artystyczne rozpoczął w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1872-1875 uczył się pod kierunkiem Feliksa Szynalewskiego, Władysława Łuszczkiewicza i Jana Matejki, do którego pracowni uczęszczał ponownie w latach 1877-1879. Następnie kształcił się w Paryskiej École des Beaux Arts u E. Lehmanna (1876-1877). 

W 1880 podróżował do Włoch. W 1884-1885 wziął udział – jako rysownik – w naukowej ekspedycji Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii w Małej Azji. Wówczas był także w Grecji i we Włoszech. W latach 1885-1886 przebywał przez kilka miesięcy w Monachium. Po powrocie zamieszkał na stałe w Krakowie, skąd wyjeżdżał jeszcze do Monachium i do Włoch. W 1896-1900 uczył w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a w latach 1911-1922 był profesorem i dwukrotnie rektorem krakowskiej Akademii.  Lata 1914-1915 spędził w Wiedniu, w 1916 wrócił do Krakowa. W ostatnich latach życia przebywał głównie w Lusławicach i Charzewicach k. Zakliczyna. Był współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1897) oraz członkiem grupy „Zero” (1908).
We wczesnym okresie twórczości malował portrety, sceny rodzajowe i – przede wszystkim – obrazy o tematach związanych z martyrologią Polaków po powstaniu styczniowym (Śmierć Ellenai, Niedziela w kopalni, Na etapie, Wigilia na Syberii). Później, od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku tworzył obrazy o treściach symbolicznych z przenikającymi się wątkami patriotycznymi, biblijnymi, baśniowymi, literackimi i alegoryczno-fantastycznymi.

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2002-10-20 5 90 000 zł 220 000 zł N/A PLN USD