sygnowany p.d.: Kobzdej | 1957
Malarstwo Aleksandra Kobzdeja przeszło jedną z najbardziej spektakularnych metamorfoz w polskiej sztuce współczesnej. Autor sztandarowego obrazu socrealizmu Podaj cegłę z 1950 roku, dekadę później był uznawany za czołowego reprezentanta malarstwa materii nie tylko w kraju, ale i za granicą – w 1959 roku otrzymał II nagrodę na V Biennale w Sao Paulo, a rok później Galerie de L’Ancienne-Comédie w Paryżu i French and Company w Nowym Jorku zorganiz...
sygnowany p.d.: Kobzdej | 1957
Malarstwo Aleksandra Kobzdeja przeszło jedną z najbardziej spektakularnych metamorfoz w polskiej sztuce współczesnej. Autor sztandarowego obrazu socrealizmu Podaj cegłę z 1950 roku, dekadę później był uznawany za czołowego reprezentanta malarstwa materii nie tylko w kraju, ale i za granicą – w 1959 roku otrzymał II nagrodę na V Biennale w Sao Paulo, a rok później Galerie de L’Ancienne-Comédie w Paryżu i French and Company w Nowym Jorku zorganizowały jego wystawy monograficzne. Prezentowana w katalogu „pollockowska“ kompozycja to niezwykle rzadki przykład dzieła dokumentującego – kluczowy w twórczości artysty – moment przejścia od figuracji ku abstrakcji. Wspominała o nim Anna Baranowa: „Przepoczwarzanie się“ trwało dosyć długo, odbywało się etapami. (...) Zwrot ku malarstwu abstrakcyjnemu nastąpił dopiero w 1957 roku. Mało kto pamięta te prace. Podczas przygotowań do obecnej wystawy, w pracowni artysty odkryłyśmy z Maryną Kobzdejową zawinięte w rulon obrazy „przejściowe“ w manierze informel. Są to agresywne kolorowe płótna, na których artysta próbował zasad tak modnego wtedy języka, opartego na grze swobodnego gestu i przypadku. (A. Baranowa, Aleksander Kobzdej – malarstwo jako cena życia [w:] Aleksander Kobzdej. Zmagania z materią, red. J. Grabski, IRSA 2002, s. 16)
W „naszym“ obrazie ekspansywną ekspresję właściwą sztuce bezkształtnej tonuje dominanta chłodnego turkusu, tworzącego margines rozwibrowanej kolorami przestrzeni płótna. Artysta wzorowo przyswoił założenia awangardowego nurtu, i – mimo zaledwie chwilowej fascynacji – zostawił pełne wyrazu i dopracowane warsztatowo dzieło. Wygląda na to, że czego się Kobzdej nie tknął, robił to perfekcyjnie. Wielu czyniło mu z tego zarzut, nie mogąc uwierzyć w autentyczność metamorfoz jego malarstwa – pisała Anna Baranowa (jw., s. 15). Krótka przygoda z informelem wyznacza początek poszukiwań i eksperymentów w obszarze malarstwa niefiguratywnego, których wynikiem były późniejsze słynne serie Szczelin czy Hors Cadre.
