Na odwrocie płótna dublującego, napis czarną farbą [w języku niemieckim, z błędami]: Sophie dorothee Marie, Marggräffin Zu | Brandenbourg Schwedt, Gebohrne Konigh.| Printzeessin in Preűssen. oraz: I.E, No, 6.;
nalepki: 1. [druk]: Własność | Franciszków Potockich | Kraków, Bracka 2 | Nr Inw. 1939 r. 80 [? 86] | Szkoła Peins’a | Zofia Margrabina | Magdeburska, księżna | pruska;
2. [atrament]: WŁASNOŚĆ MACIEJA I ANNY | MYCIELSKICH

Portretowana księżniczka Zofia (1719-1765) była czwartą córką, jedną z trzynaściorga dzieci, króla Prus Fryderyka Wilhelma I (1688-1740) i księżniczki hanowerskiej Zofii Doroty (1687-1757). Jej starszym bratem był późniejszy król Prus, Fryderyk II zwany Wielkim (1712-1786). O samej księżniczce wiadomo jedynie, że 10 listopada 1734 poślubiła swego kuzyna Fryderyka Wilhelma von Brandenburg-Schwedt (1700-1771). Jej małżonek, który już w wieku dwunastu lat otrzymał tytuł dowódcy Piątego Regimentu Kirasjerów, a w 1719 brał udział w kampanii nadreńskiej, zasłynął jednak nie ze zwycięstw wojskowych, ale z hulaszczego trybu życia, co przyniosło mu przydomek „Szalonego Margrafa“. Rezydował w zamku Schwedt nad Odrą. Małżeństwo to było bezdzietne.

Prezentowany wizerunek księżniczki Zofii wykazuje wiele analogii z "Portretem ślubnym", przedstawiającym ją wraz małżonkiem, a namalowanym w roku 1734 przez Antoine Pesne’a, nadwornego artystę króla Prus (obecnie w zbiorach pałacu Charlottenburgu w Berlinie; repr w: H.Borsch-Supan, "Die Gemälde Antoine Pesnes in der Berliner Schlössern", Berlin 1982, il.25). W obu tych obrazach niemal identyczna jest poza modelki, jak również charakterystyczny sposób ułożenia prawej dłoni (w portrecie „ślubnym“ trzyma w niej gałązkę kwitnącej pomarańczy). Bardzo zbliżone są także takie detale jak krój sukni czy fryzura młodziutkiej kobiety (z dwiema egretami i zapinką z czerwonych piór), sposób upięcia książęcego płaszcza, książęca korona i ciemne tło z wąskim prześwitem na park (układ koron drzew przypomina pejzaż w obrazie Pesne’a "Kąpiące się panny" z 1746; repr. w: op.cit, s. 76). W naszym obrazie twarz księżniczki ożywiona jest nieznacznym uśmiechem i wydaje się młodsza w porównaniu ze „ślubnym“ portretem z Charlottenburga.

"Portret księżniczki Zofii", jakkolwiek bardzo bliski obrazom Pesne’a, nie wydaje się jednak być dziełem samego mistrza, lecz raczej pracą jego warsztatu lub naśladownictwem z epoki. W porównaniu z oryginalnymi portretami Pesne’a postać księżniczki jest sztywniejsza, modelunek twarzy i sukni bardziej płaski. Nie ma tu wrażenia takiej swobody, jaka jest charakterystyczną cechą rokokowych wizerunków Pesne’a, nawet tak oficjalnych jak "Portret Królowej Zofii Doroty", matki księżniczki Zofii malowany w roku 1737 (por. op.cit. il. 32).

opracowała Monika Ochnio