karton - projekt polichromii do Kościoła Mariackiego w Krakowie

sygnowany p.d.: JM r.p. 1889. [monogram wiązany]

Nad polichromią kościoła Mariackiego w Krakowie - wspaniałym dziełem sztuki dekoracyjnej - pracował Matejko w latach 1889-1891. Artysta, mocno już wówczas schorowany, nie poprzestał na sporządzeniu samego projektu dekoracji i przygotowaniu poszczególnych kartonów, ale pracował także na rusztowaniach, nanosząc malowidła na ściany świątyni. Pomagali mu uczniowie, wśród nich Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer i Włodzimierz Tetmajer, którzy sami zasłynęli później jako wybitni twórcy witraży i polichromii. Całą tę ogromną pracę Matejko wykonał bezinteresownie, wspierając jeszcze komitet odnowy kościoła sporą kwotą przeznaczoną na cele konserwatorskie. Na ścianach prezbiterium - obok prześlicznych aniołów trzymających wstęgi z wersetami Litanii loretańskiej - znalazły się też emblematy krakowskich cechów - samostrzelników, pasamoników, rzeźników i złotników malowane na podstawie starych cechowych pieczęci. W przypadku złotników, Matejko posłużył się wizerunkiem ich patrona św. Eligiusza, przedstawiającym świętego przy warsztacie, umieszczonym na złoconej siedemnastowiecznej tablicy, znajdującej się dziś w zbiorach krakowskiego Muzeum Historycznego. Godło cechu artysta umieścił na południowej ścianie prezbiterium, przy pierwszym oknie za łukiem tęczy.
Matejkowskiej polichromii kościoła Mariackiego poświęcona była wystawa OPUS MAGNUM urządzona przez Muzeum Narodowe w Krakowie na przełomie 2001 i 2002 roku (patrz: "Jan Matejko. Opus Magnum - polichromia kościoła Mariackiego w Krakowie. Przewodnik po wystawie", Muzeum Narodowe w Krakowie, 13 października 2002 - 6 stycznia 2002; tu na s. 23 il. przedstawiająca prace restauracyjne w kościele z widocznym godłem cechu złotników).