inne tytuły: Pejzaż, Le Jardin des Tuileries w Paryżu I

sygn. p.d. (tuszem): Pankiewicz

Na odwrocie zapiski niebieską i czerwoną kredką; p.g. nalepka (druk, tusz, pieczęć): No 463| Autor Pankiewicz (ręką artysty) | Tytuł | Wymiary | Wartość | Właściciel | Adres | Uwagi; p.d. nalepka (druk): 1908 | 215.

Wzdłuż lewej krawędzi orzeczenie dr. Kazimierza Buczkowskiego z lipca 1946 r., opatrzone jego pieczątkami, potwierdzające autentyczność obrazu.

Na tzw. „zaplecku“ (niebieską kredką): Luwr; poniżej (druk, tusz): EXPOSITION POLONAISE A PARIS | (Societe nationale des Beaux Arts) | Nom de l’Artiste Pankiewicz Joseph | Titre de l’Oeuvre Coin de Paris | Prix | Valeur d’assurance 30 000 Mp; obok (ołówkiem): N 13.; wzdłuż dolnej krawędzi (ołówkiem): Salwator Bronisławy 15.

Dr Kazimierz Buczkowski w swojej opinii opisuje dwie nalepki zamieszczone na tzw. „zaplecku“. Jedna z nich – z Exposition d’Art Polonais w 1921 roku – przetrwała do dziś, niestety druga z Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie zaginęła. Według opinii nalepka  z TPSP adresowana była na inż. Szarkiewicza. Na tej podstawie możemy nasz obraz łączyć z Pejzażem wymienionym w katalogu wystawy pośmiertnej Pankiewicza w krakowskim TPSP w 1946 pod nr. kat. 57, stanowiącym własność inż. Wincentego Szarkiewicza.

Józef Pankiewicz był jednym z pierwszych polskich malarzy, który otworzył się na nowe europejskie tendencje w sztuce. Pod wpływem francuskich impresjonistów zainteresował się światłem i jego oddziaływaniem na naturę. Zaczął rozjaśniać paletę, stosować bardziej swobodny, migotliwy sposób kładzenia farby i koncentrować się na zmienności oświetlenia. Jego krajobrazy przestały być wiernym zapisem natury, lecz stały się zapisem wrażeń malarza.

Prezentowany pejzaż z paryskiego ogrodu jest znakomitym przykładem wrażliwości artysty wobec natury i jej ulotnego piękna. Inspirowany twórczością takich mistrzów jak Claude Monet czy Camille Pissarro, skupił się na uchwyceniu zmienności światła oraz ulotności chwili. W Ogrodzie Tuileryjskim zatrzymał fragment codzienności, letniej poświaty wieczornego słońca padającej na wciąż spacerujących i siedzących na ławeczkach ludzi. Kolor staje się tu podstawowym środkiem wyrazu. Soczysta zieleń roślin i błękitne niebo pierwszego planu stopniowo przechodzą w paletę pełną różu i fioletów, budując nastrój lekkości i świeżości.

Ogród Tuileryjski ukazany przez Pankiewicza nie jest miejscem pełnym zgiełku. To przestrzeń wyciszona, niemal intymna. Sylwetki pojawiających się przechodniów pozostają jedynie dyskretnym akcentem w prezentowanym pejzażu. Najważniejsze jest oczywiście światło – miękkie, rozproszone, niemal zamglone. Dzięki niemu miejski motyw nabrał poetyckiego charakteru, stając się pretekstem do refleksji nad pięknem i ulotnością chwili.