wachlarz z szylkretowymi piórami 14 + 2, 27,8 x 53,5 cm, dł. pióra 27,8 cm, dł. pokrycia 14,8 cm

sygn. z prawej: Juliusz Kossak | 1880

Ponadto na osłonach wachlarza inkrustowane napisy: Die Cachauer Geschwister; 15 Jänner 1880.

Początkowo wachlarze pełniły funkcję użytkową. Były częścią kobiecej garderoby uzupełniającą wytworne suknie. Noszono je do teatrów, na bale lub w czasie spotkań towarzyskich. Ważna była precyzja wykonania malunku, a ich dekoracje musiały być neutralne i adekwatne do sytuacji. Malowano na nich wyidealizowane scenki rodzajowe lub historyczne. W drugiej połowie XIX wieku oprócz scen historycznych i orientalnych występowały przedstawienia świata równie dla mieszczańskich i szlacheckich odbiorców egzotycznego – środowiska wiejskiego. Z pozoru bliskie, było ono tak naprawdę nieznane, pociągało swoją tajemniczością, „naturalnością“, barwnością odświętnych strojów, charakterystycznymi obrzędami. [...] Jednocześnie ludowość i związany z nią folklor zaczęły być postrzegane jako skarbnica dawnej kultury i obyczajów w ich najczystszej, nieskażonej formie (cyt. za: J. Różańska, Polski wachlarz malowany 1850-1914, Warszawa 2006, s. 45-46).

Rozbudowana scena krakowskiego wesela wykonana akwarelą na pokryciu z łabędziej skórki, od spodu wzmocniona jedwabną podszewką umieszczona została na piórach wykonanych z szylkretu. Tłem sceny Kossak uczynił pejzaż podkrakowskiej wsi z niewielkim kościółkiem, chłopską parą przy płocie z ciekawością obserwującą przejazd, kurami, które w popłochu uciekają spod końskich kopyt i parą psów umieszczoną dla równowagi po przeciwnej stronie kompozycji. Na pierwszym planie artysta przedstawił weselny orszak, na którego czele jadą konno dwaj drużbowie. Niezwykle barwne i bogate stroje krakowskie były częstą inspiracją i tematem twórczym dla Juliusza Kossaka. Strój krakowski budził zachwyt przede wszystkim zestawieniem barw. Oprócz dominującej bieli i czerwieni, odwołujących się do barw narodowych, Krakowiacy nosili bogato haftowane kaftany oraz rozmaite dodatki i ozdoby, które dodawały ich strojom malowniczości. Uroda tradycyjnego stroju, jego bogate zdobienia, eksponowane były przede wszystkim podczas wesel, kiedy nowożeńcy, drużbowie oraz goście prezentowali się w pełnej okazałości, związanej z ich statusem majątkowym i rolą, jaką odgrywali w czasie ceremonii.

Kluczowym elementem męskiego stroju i symbolem regionu, była biała sukmana. Na głowie Krakowiak nosił czarny kapelusz, który mógł mieć formę wysoką, stożkowatą lub niską, miękką, czasem także białą magierkę czy czerwoną rogatywkę. Białą koszulę, wkładaną w spodnie uszyte z bawełnianej tkaniny, często zdobiły wąskie czerwone paski. Na koszulę zakładał kaftan, na to pasy jednego z dwóch typów: z dzwoneczkami lub trzosem, a na nogi buty z cholewami. To wszystko sprawiało, że strój krakowski był niezwykle barwny; nic dziwnego, że Kossak chętnie uwieczniał go na licznych obrazach.