Agra Art
Galeria Ofertowa

Obraz, wystawiony w roku 1880 w Akademii w Berlinie, określony został dość ogólnikowym tytułem Dwór pański w podróży za czasów Augusta III Saskiego (Herrschaften auf Reisen zur Zeit August III. von Sachsen), a w katalogu wystawy zamieszczono informację o możliwości jego zakupu. Następnie przez lata znajdował się w prywatnych zbiorach w Bawarii.

Wedle tradycji zachowanej w rodzinie spadkobierców pierwszych właścicieli, sam Chełmiński, autor obrazu określał jego temat jako epizod z przejazdu przez Polskę młodziutkiej Zofii, księżniczki Anhalt-Zerbst (późniejszej Katarzyny II), udającej się do Sankt Petersburga, by tam (w 1745) poślubić przyszłego cara Piotra III. Takie sprecyzowanie treści obrazu wydaje się wielce prawdopodobne, a potwierdzać je może zarówno herb z pruskim orłem na drzwiach karety, mundury hajduków eskorty, jak i cyfra AR III (Augustus Rex) widoczna na kapie okrywającej olstra towarzyszącego karecie jeźdźca, zapewne oficera królewskiego pułku ułanów tatarskich.

Jednak anonimowy autor opisu zamieszczonego w warszawskich „Kłosach“ temat obrazu określa - zgodnie z tytułem w berlińskim katalogu - jako „podróż możnego pana za czasów Augusta III“ pisząc następnie, że: „modne wówczas ubiory saskie przywdziewała służba [a] dwaj młodzieńcy obok karety jadący, mają na sobie staropolskie szaty, które nie uległy jeszcze wpływowi mody“. Autor, rozwodząc się nad przepychem życia osiemnastowiecznych magnatów, podkreślał też realizm przedstawionej sceny: „z dala widzimy furgon przeznaczony na bagaże i przybory kuchenne, na którym siedzi kilku służących, inni za nim jadą na koniach. Orszak poprzedza człowiek z latarnią, dając znak, iż jest bród do przebycia“.

Reprodukcja z Kłosów	Zdjęcie bez ramy w większej rozdzielczości

Obraz wymieniony, opisany bądź reprodukowany w:
- LIV. Ausstellung der Königl. Akademie der Künste, Berlin 1880, s. 21, nr kat. 144 (wystawiony jako: Herr- schaften auf Reisen zur Zeit August III. von Sachsen);
- Dwór pański w podróży za czasów Augusta III, „Kłosy“ 1881, 2. półrocze, nr 857, tekst s. 346, il. na s. 348;
- F. von Boetticher, Malerwerke des Neunzehten Jahrhunderts, Betreig zur Kunstgeschichte von Friedrich von Boetticher, Erster Band, Dresden 1895, s. 165, nr kat. 9 (p.t. Herrschaften auf Reisen zur Zeit August III. von Sachsen).