Agra Art
Galeria Ofertowa

wymiary w świetle ramy
sygnowany l.d. czarną kredką: Witkacy 1931 X (T. 1/2 C) NP8m

Portret od roku 1961 był depozytem Jana Leszczyńskiego w Muzeum Narodowym w Krakowie; na odwrocie oprawy napisy: MNK / NR 5203 oraz ND 5203. Ponadto nalepka z informacją o obrazie.

Po roku 1924 Stanisław Ignacy Witkiewicz ograniczył swoją twórczość malarską do tzw. „Firmy portretowej“, w ramach której malował pastelowe portrety według pięciu podstawowych typów - A, B, C, D, E - dokładnie określonych „Regulaminem Firmy“. Zastrzegał jednak możliwość różnych kombinacji i tworzenia typów pochodnych. Na portretach obok sygnatury często umieszczał informacje o zażytych narkotykach i używkach.

Prezentowany tu portret pochodzi ze zbiorów profesora Jana Leszczyńskiego i jego żony Janiny z Turowskich, właścicieli jednej z najliczniejszych i najciekawszych kolekcji prac artysty. Państwo Leszczyńscy należeli do grona bliskich znajomych Witkacego, który - w ramach swojej „Firmy portretowej“ - malował ich oboje wielokrotnie.

Portret Janiny Turowskiej-Leszczyńskiej artysta określił jako typ C, kategorię która zakładała subiektywną charakterystykę modela z uwagą, że „spotęgowanie karykaturalne, tak formalne, jak psychologiczne, niewykluczone. W granicy kompozycja abstrakcyjna, czyli tzw. „Czysta Forma“. Dopisek 1/2 świadczy zapewne, że autor uznał ten portret za dzieło tylko w części zgodne z wymogiem „Regulaminu“, a dodatkowa adnotacja - NP8m - oznacza, że nie palił od ośmiu miesięcy. Portrety typu C nie podlegały zamówieniom - Witkacy malował je głównie dla przyjaciół i nie pobierał za nie honorarium.

Dokumentacja dotycząca prac artysty znajduje się w Ośrodku Dokumentacji Twórczości Malarskiej Witkacego w Gabinecie Grafiki i Rysunków Współczesnych Muzeum Narodowego w Warszawie; patrz: www.witkacy.hg.pl

Obraz opisany i reprodukowany:
- Polaków portret własny. Praca zbiorowa pod redakcją Marka Rostworowskiego, Część I, Ilustracje, Warsza- wa 1983, il. 355;
- Polaków portret własny. Praca zbiorowa pod redakcją Marka Rostworowskiego, Część II, Opisanie ilustracji, Warszawa 1986, s. 134, 172, nr kat. 691;
- I. Jakimowicz (współpraca A. Żakiewicz), Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939, Katalog dzieł malarskich, MNW Warszawa 1990, s.124, nr kat. I. 1566.