Agra Art
Galeria Ofertowa

sygn. p.g.: Kanelba | 1944

Na odwrocie napis czarną farbą: 1944.

Ponadto dwie nalepki londyńskiej firmy ramiarskiej James Bourlet & Sons.

W roku 2003 obraz był w Roughton Galleries w Dallas (patrz niżej katalog), a reprodukowany jest w towarzyszącej wystawie publikacji przytaczającej tekst z książki (Paryż 1933) o Rajmundzie Kanelbie pióra André Salmona, wybitnego francuskiego poety, pisarza i krytyka sztuki.

 Rajmund Kanelba był znakomitym i rozchwytywanym portrecistą. Jego płótna wyróżnia syntetyczne ujęcie formy i miękki modelunek światłocieniowy. Artysta nigdy nie dążył do fotograficznej dosłowności. Twarz i sylwetka modela stanowiły dla niego przede wszystkim pretekst do budowania harmonii barwnej oraz nastroju obrazu. Często operował stonowaną gamą – szarościami, zgaszonymi błękitami, zieleniami i ciepłymi brązami – które nadawały kompozycjom elegancki, wyciszony charakter. W wielu portretach widoczna jest inspiracja malarstwem francuskim pierwszej połowy XX w. – zwłaszcza postimpresjonizmem i koloryzmem. Kanelba należy do grona najbardziej interesujących polskich malarzy związanych ze środowiskiem École de Paris. W 1928 roku tak pisał o nim francuski krytyk sztuki François Thiébault-Sisson w „Le Temps”: Spośród wszystkich młodych ludzi z zagranicy, którzy przybywają tu, by kształcić się poprzez kontakt z naszymi artystami, nie znam nikogo bardziej utalentowanego niż ten Polak, Kanelba. Jego wzrok jest równie delikatny, co subtelny, a jego oko jest niezwykle wrażliwe na wszelkie modulacje barw i wszelkie zróżnicowania atmosfery.

Prezentowany Autoportret w czerwieni jest jednym z najbardziej wyrazistych dzieł w dorobku malarza. W obrazie tym Kanelba wykorzystuje intensywną, nasyconą czerwień, która dominuje kompozycję i buduje jej emocjonalne napięcie. Czerwień pełni tu rolę nie tylko tła, lecz staje się symbolem energii twórczej. Kompozycja autoportretu jest zwarta, skupiona na popiersiu twórcy. Artysty trzyma w dłoni laleczkę w szpiczastym nakryciu głowy. Przypomina ona dzieci z jego portretów ubrane w papierowe kapelusiki. Wzrok malarza skierowany jest wprost na widza nawiązując z nim dialog i opowiadając o swojej twórczości.

Portrety Rajmunda Kanelby łączą elegancję formy z wyrafinowaną kulturą kolorystyczną. Artysta potrafił wydobyć z modela jego indywidualne cechy sprawiając, że płótno staje się dialogiem między malarzem a modelem – dialogiem prowadzonym przede wszystkim za pomocą koloru.

Autoportret w czerwieni jest dziełem ekspresyjnym, odważnym – zarówno formalnie, jak i emocjonalnie – udowadniającym, że dla Kanelby portret nie był jedynie gatunkiem malarskim, lecz przestrzenią autorefleksji i artystycznego eksperymentu.