Agra Art
Galeria Ofertowa

sygn. l.d.: A. Wierusz - Kowalski

Przybliżone wymiary obrazu w ramie: 98x145 cm

My sobie jedziem kulikiem;

I w noc, i we dnie /.../

Lecim saniami,

I jadą z nami

Wrzawa, śmiech pusty;

Czy znasz ty polskie zapusty?

A. Malczewski, Maria, pieśń II, w. 668-700, 710-714

Obraz przedstawia dawny polski kulig, urządzaną w karnawale zabawę z przejażdżka saniami, odwiedzaniem sąsiednich dworów i przyłączaniu sie do orszaku coraz większej liczby gości. Kulig kończyły tańce w ostatnim odwiedzonym domu.

„Galopujące konie ciągną wielkie sanie, woźnica strzela z bata, końskie kopyta wydają się w pędzie ledwie dotykać ziemi, co pierwszoplanowej grupie nadaje wyraz lekkości i dynamiki. Stanowiący tło śnieg jest delikatny, miękki i puszysty, gdzieniegdzie pokryty prawie niewidocznymi jasnobłękitnymi cieniami".

  H. P. Bühler, "Józef Brandt, Alfred Wierusz-Kowalski i inni..."

Alfred Wierusz-Kowalski malując obrazy osadzone w rodzimych, polskich realiach, „przędzę swych pomysłów kompozytorskich snuje z życia wiejskiego, w których krajobraz, ludzie ikonie grają równo- ważną rolę”. Dzieła te były wysoko cenione i poszukiwane na rynku sztuki, tak ze względu na „egzotyczny" dla zachodnich odbiorców temat, jak i mistrzostwo malarza.
Artysta często powtarzał motywy podróżne - malował bryczki, wozy czy sanie sunące po drogach i bezdrożach w równinnym krajobrazie, czasem przepojonym nastrojem melancholijnej tęsknoty, czasem -jak w naszej Litewskiej sannie, Kuligu - pełne życia i radości.
W obrazach tych uderza dbałość o realia, doskonała charakterystyka postaci ludzi i świetnie uchwyconych w ruchu, rozpędzonych koni. Uwagę zwraca też ciepła, różowiejąca poświata na horyzoncie, światło kończącego się dnia - „prawda oświetlenia zadziwiająco naturalna”.

Jak świadczy dawna plakieta na ramie (fot obok), obraz był pokazany na Światowej Wystawie Kolumbijskiej w Chicago w roku 1893. O obecności kilku prac Alfreda Wierusza-Kowalskiego na tej wystawie świadczą skąpe wiadomości w ówczesnej prasie. Tytuły wystawionych obrazów nie są jednak znane, prace te nie zostały bowiem wymienione w oficialnym katalogu wystawy, zapewne z powodu zbyt późnego zgłoszenia. (A.M. Drexlerowa, A.K. Olszewski, Polish Participation in World Exhibitions 1851-2005, Warszawa 2008, s. 208, 216)

Obraz był wielokrotnie reprodukowany w dawnej prasie, tak w polskiej (pierwszy raz w 1883), jak i niemieckiej (1884), można tu m.in. wymienić drzeworyty zamieszczome w czasopismach:

- „Tygodnik Ilustrowany” 1883, I półrocze, nr 5 z dn. 22 stycznia (3 lutego), il. na ss. 72 - 73, [Kulig; drzeworyt, ryt. J. Jarmużyński];
- „Tygodnik Powszechny” 1884, I półrocze, il. na s. 200- 201 [ryt. Drzeworytnia G. Heuer & Kirnse... X. A. Berlin];
- „Gartenlaube” 1884 (Lipsk), Heft 2, il. na ss. 32-33, tekst s. 35 [Lit- thauische Schlichttenfart; ryt. Drzeworytnia G. Heuer & Kirnse... X. A. Berlin]. (fot obok)

W późniejszych latach zamieszczano fotograficzne reprodukcje obrazu, m.in.:

- „Tygodnik Ilustrowany” 1903, II półrocze, nr 52 z dn. 26 (13) grudnia, il. na s. 1024 [Kulig];
- „Tygodnik Ilustrowany” 1909, I półrocze, nr 9 z dn. 27 lutego, il. na s. 170 [Kulig dawny].

Obraz wymieniany jest także w publikacjach późniejszych, m.in.:

  - H.P. Bühler, Jager, Kosaken und polnische Reiter. Josef von Brandt Alfred von Wierusz-Kowalski, Franz Roubaud und der Münchner Polenkreis, Hildesheim - Zürich - New York 1993, s. 124, 160, il. 123 na s. 125 (Litauische Schlittenfart); - H.P. Bühler, Józef Brandt, Alfred Wierusz-Kowalski i inni, Warszawa 1998, s. 120, 153, il. 123 na s. 121 (Litewska senna);
- E. Ptaszyńska, Obrazy w drewnie żłobione. Twórczość Alfreda Wierusza-Kowalskiego w drzeworytach, Suwałki 2009, H. 41, 42;
- E. Ptaszyńska, Alfred Wierusz-Kowalski 1849-1915, Warszawa 2011, s. 129.