Szkic do ikonostasu dla greckokatolickiej cerkwi Podwyższenia Krzyża (św. Norberta) w Krakowie.
Autorskie napisy i sygnatura artysty: - l.g.: św. Łukasz; - p.g.: św. Andrzej; - p.d. ukośnie: Ikonostas | JM
Wymiary w świetle oprawy.
Rysunek jest jednym z wstępnych projektów do ikonostasu dla greckokatolickiej cerkwi Podwyższenia Krzyża (św. Norberta) przy ul. Wiślnej w Krakowie. Matejko, zaprzyjaźniony z ks. Borsukiem, proboszczem tej parafii w roku 1888 wykonał 30 ołówko...
Szkic do ikonostasu dla greckokatolickiej cerkwi Podwyższenia Krzyża (św. Norberta) w Krakowie.
Autorskie napisy i sygnatura artysty: - l.g.: św. Łukasz; - p.g.: św. Andrzej; - p.d. ukośnie: Ikonostas | JM
Wymiary w świetle oprawy.
Rysunek jest jednym z wstępnych projektów do ikonostasu dla greckokatolickiej cerkwi Podwyższenia Krzyża (św. Norberta) przy ul. Wiślnej w Krakowie. Matejko, zaprzyjaźniony z ks. Borsukiem, proboszczem tej parafii w roku 1888 wykonał 30 ołówkowych szkiców - projektów obrazów do nowego ikonostasu zaprojektowanego przez T. Stryjeńskiego. Rysunki Matejki przedstawiały, m.in. Chrystusa na majestacie, Podniesienie krzyża, Hołd Trzech Króli, Chrystusa z uczniami w Emaus, Zesłanie Ducha Świętego, Wniebowstąpienie, Matkę Bożą z Dzieciątkiem, Mojżesza, Daniela, Izajasza, apostołów i ewangelistów. „Rysując, starał się nawiązywać do charakteru cerkiewnych malowideł, jednak bizantyjska stylizacja, statyczność i hieratyczność były mu obce, przeto w niektórych rysunkach wzięła górę indywidualność artysty – pojawiły się postacie dynamiczne, typowo matejkowskie, odległe od tradycji bizantyńskich (cyt. za: M. Przemecka-Zielińska; patrz niżej bibliografia, s. 22). Następnie – wedle tychże projektów Matejki - olejne obrazy do ikonostasu namalował jego uczeń, Władysław Rossowski. Jak wspomina M. Gorzkowski, gotowy ikonostas „dość się Matejce podobał”.
Późniejsze losy cerkwi Podwyższenia Krzyża były trudne. W 1947 świątynię odebrano grekokatolikom, a wyjęte z ikonostasu obrazy przekazano do muzeum Domu Matejki. Parafia greckokatolicka została tu przywrócona dopiero w 1998; w roku 2004 na dawne miejsce powrócił też ikonostas.
O matejkowskich rysunkach do ikonostasu, patrz m.in:
- St. Tarnowski, Matejko, Kraków 1897, il. na s. 375 (tekst o projektach do ikonostasu i reprodukcje innych szkiców na ss. 374-378).
- M. Gorzkowski, Jan Matejko. Epoka od r. 1861 do końca życia artysty z dziennika prowadzonego w ciągu lat siedemnastu, oprac. K. Nowacki, I. Trybowski, Kraków 1993
- M. Przemecka-Zielińska, Malarstwo religijne Jana Matejki, Kraków 1994, s. 22-23, 30;
- E. Matyaszewska, „Wierzę w cuda nie od dziś” - religia w życiu i twórczości Matejki, KUL, Lublin 2007, s. 121-131.
Zdjęcie ikonostasu:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cerkiew_Podwyższenia _Krzyża _ Świętego _ w _Krakowie
