Agra Art
Galeria Ofertowa

sygn. p.d.: Jerzy Kossak | 1929

W roku 1929 nastąpił w malarstwie Jerzego Kossaka wyraźny zwrot, który można uznać za początek dojrzałego okresu, szczytowego w całej jego twórczości artystycznej. Okres ten trwał mniej więcej do roku 1939. W tym dziesiątku lat powstawały jego najlepsze prace, oryginalne, samodzielne, skomponowane według własnych pomysłów, wielkoformatowe, o treści historycznej, w znacznej części dokumentalne. Znajdujemy tu liczne obrazy o bezspornych walorach artystycznych, ambitne, wypracowane, zasługujące już w pełni na miano dobrej kontynuacji realistycznej sztuki Kossaków. (...)

Cały rok 1929 wypełniony był szeregiem udanych obrazów Jerzego, jak Szarża szwoleżerów w wąwozie Somosierry, w oryginalnym, własnym i odmiennym niż u Wojciecha ujęciu bocznym. Kontynuowana była dalej tematyka napoleońska: Napoleon obserwuje przeprawę wojska przez Niemen, Odwrót z płonącej Moskwy, Przeprawa przez Berezynę, Napoleon w odwrocie w saniach z eskortą wojskową.

Kazimierz Olszański, Jerzy Kossak, Wydawnictwo Ossolineum 1992, s. 22-23

Kampania egipska miała przede wszystkim na celu osłabienie gospodarczej pozycji Wielkiej Brytanii i dać Francuzom przyczółek, z którego mieli wyruszyć do Indii. 21 lipca 1798 pod piramidami Napoleon powiedział: Żołnierze! Pamiętajcie, że czterdzieści wieków patrzy na was z wysokości tych pomników i poprowadził ich do zwycięstwa, które otworzyło mu drogę do Kairu i pozwoliło zdobyć Egipt.

Bitwę pod piramidami Kossak uwiecznił na jednym ze swoich płócien w 1927 roku. Prezentowany Napoleon przed Sfinksem to obraz pełen zadumy. Nie dobiega z niego zgiełk bitewnego pola, nie słychać wystrzałów, czy szczęku szabli. Artysta przedstawił jedynie człowieka w obliczu potęgi starożytnego świata. Napoleon, siedząc na koniu, spogląda z podziwem i szacunkiem na cztery tysiące lat historii. Kampania egipska nie była jedynie wyprawą czysto militarną lecz również naukową. Napoleon, obok żołnierzy, zabrał ze sobą około 170 badaczy, których zadaniem było zbadanie spuścizny faraonów. Wyprawa ta zapoczątkowała europejską fascynację starożytnością i doprowadziła do kolejnych wypraw archeologicznych.

Napoleon przed Sfinksem, pochodząca z najlepszego okresu twórczości, wyjątkowa i dotychczas nieznana kompozycja Jerzego Kossaka, jest niesłychaną gratką dla kolekcjonerów dzieł artysty.