Agra Art
Galeria Ofertowa

83 x 57 x 27 cm (185 cm wraz z postumentem)
sygn. p.d.: MITORAJ
obok znak odlewni (Fonderia Tesconi) w Pietrasanta i nakład: E.A. II/III

Pochodzenie:

– Kolekcja prywatna, Mediolan.

– Il Ponte Casa D’aste Srl, aukcja 29 XI 2022, poz. 26.

– PolswissArt, Aukcja rzeźby..., 19 IX 2023, poz. 35.

– Omenaa Foundation, Wielka Aukcja Charytatywna Top Charity 2024, 8 VI 2024, poz. 7.

– Kolekcja prywatna, Warszawa.

Rzeźba opisana i reprodukowana:

– Claudio Malberti, Igor Mitoraj. Sculptures 1976- 1986, Art-Objet, Paryż 1986, s. nlb. il. 17 (barwna);

– Mitoraj. Urok Gorgony, red. Witold Dobrowolski, Warszawa 2003, s. 80 (opis), s. 81 (repr. barwna).

Torso alato (Tors skrzydlaty) to jedna z najbardziej znanych rzeźb Igora Mitoraja. Zawiera w sobie najistotniejsze cechy jego sztuki – połączenie elementów antycznych i chrześcijańskich z niepokojącymi akcentami współczesności. Posąg uformowany został według najlepszych zasad klasycznej rzeźby grecko-rzymskiej (i jak większość zabytków antyku pozbawiony jest głowy i kończyn, co tylko podkreśla doskonały kształt torsu). Uzupełnia go para anielskich skrzydeł, umocowana jednak nie na plecach, lecz trzymana (nieistniejącą ręką) z boku. Ten gest nie wyczerpuje „współczesnych“ akcentów rzeźby. Pojawiające się na torsie prostokątne pola, jakby wycięte w skórze, odczytywać można jako metaforę znakowania, etykietowania czy piętnowania, szerzej – uprzedmiotowienia człowieka. Podobnymi „etykietami“ artysta znakował większość swych rzeźb, co świadczy o wadze, jaką przywiązywał do tego szczegółu.

Sam artysta tak tłumaczył znaczenie tych fragmentów w swoich rzeźbach: Film mnie pociąga i fascynuje od bardzo dawna. (...) W moich torsach, popiersiach czy wazach pojawiają się głębokie, prostokątne wybicia, okna. To także filmowy trop, obnażający ukrytą chęć kadrowania, przybliżenia jednego z aspektów rzeźby do formy stopklatki (Igor Mitoraj, Constanzo Constantini, Blask kamienia [Luhnítes], tłum. S. Kasprzysiak, Kraków 2003, s. 32).

W 2001 roku Mitoraj wykonał replikę rzeźby (Torso alato nero), odkuwając ją w czarnym marmurze w wersji nieznacznie powiększonej i ze zmienionymi detalami.

Torso alato znajduje się w grupie rzeźb, które artysta powiększył i przeznaczył do ekspozycji w otwartej przestrzeni (ich przegląd – patrz https://www.igormitoraj.com/en/monumental-works). Jako blisko 3-metrowy pomnik Torso alato grande (2000) stoi na placu miejskim w Greve in Chianti we Włoszech.

Motyw torsu ze skrzydłami jest w sztuce Mitoraja dużo bardziej rozbudowany i łączy się, co naturalne, z tematem Ikara. Pełnopostaciowy Ikar skrzydlaty (Ikaro alato) z 2000 r. – stoi m.in. przed Centrum Olimpijskim na Wybrzeżu Gdyńskim w Warszawie. Ma również swoją leżącą wersję (Ikar niebieski, 2013). Dwa skrzydlate popiersia zdobią brązowe drzwi do kościoła Matki Bożej Łaskawej w Warszawie (2006). Wyrywkowo podane tu przykłady świadczą o tym, iż motyw i ujęcie Torsu skrzydlatego z 1985 roku sam artysta przyjął za wzór dla swych kolejnych rzeźb, zarówno plenerowych, jak kameralnych.