Agra Art
Galeria Ofertowa

sygn. p.d.: L. Chwistek

Na odwr. szkic ołówkowy przedstawiający kobiecy akt i prawdopodobnie węża (Kuszenie Ewy); p.d. (tuszem): 37. Ponadto na tzw. „zaplecku“ nalepka domu aukcyjnego w Warszawie; obok nalepka warszawskiego zakładu ramiarskiego.

Leon Chwistek był nie tylko wszechstronnym artystą, lecz również filozofem, matematykiem i teoretykiem sztuki. Ruch i dynamika nie były dla niego jedynie tematem malarskim, lecz kluczowym problemem filozoficznym i formalnym, stanowiącym wyzwanie dla tradycyjnego sposobu obrazowania i przyczynkiem do opracowania teorii Wielości Rzeczywistości i Strefizmu.

Prezentowane dzieła opierają się na idei strefizmu, w której pole widzenia podzielone jest na kontrastujące ze sobą strefy. Działanie tych stref ma odzwierciedlać dynamiczną i złożoną naturę rzeczywistości, jaką Chwistek opisał w swojej teorii czterech typów rzeczywistości.

Najważniejszą cechą strefizmu jest zasada kontrastu i podziału. Chwistek zakładał, że obraz nie powinien być jednorodny formalnie, lecz składać się z partii malowanych w różnym stylu, odpowiadającym różnym rzeczywistościom. Na przykład, jedna strefa mogła być geometryczna i wyrazista (odpowiednik Rzeczywistości Fizycznej lub Wizji), inna rozmyta i wrażeniowa (Rzeczywistość Wrażeń Zmysłowych). Strefy miały się różnić nie tylko formą, ale i kolorem, tworząc dynamiczne zestawienia. Chwistek często używał czystych, nasyconych barw, aby zwiększyć napięcie wizualne między obszarami.

W odróżnieniu od formizmu, który skupiał się na analitycznym rozkładzie ruchu, strefizm miał za zadanie uchwycić bardziej holistyczne, psychologiczne aspekty zjawisk, takie jak tempo i rytm. Chwistek uważał, że każda strefa powinna sugerować inne tempo lub intensywność emocjonalną. Szybko zmieniające się, kontrastowe strefy mogły symbolizować dynamikę i pośpiech, podczas gdy obszary o łagodnych przejściach – spokój lub kontemplację.

Zamiast jednej perspektywy, Chwistek stosował wieloraką perspektywę, gdzie każda strefa mogła być oglądana z innego punktu widzenia, co miało odzwierciedlać dynamiczny charakter percepcji w nowoczesnym świecie.