sygn. p.d.: SW [monogram wiązany]
Na tzw. zaplecku napis: Niniejszym potwierdzam | że obraz ten p.t.: „Budowa katedry w średnich wiekach“ (o wschodzie słońca) | malowany był przy mnie w r. 1902 przez | Stanisława Wyspiańskiego. | Zygmunt Hendel | Architekt | Kraków ul. Czarnowiejska 8.
Pochodzenie:
– architekt Zygmunt Hendel (1862-1929), Kraków;
– ksiądz infułat Józef Kłos (1870-1938), Poznań;
- kolekcja prywatna, Poznań.
Obr...
sygn. p.d.: SW [monogram wiązany]
Na tzw. zaplecku napis: Niniejszym potwierdzam | że obraz ten p.t.: „Budowa katedry w średnich wiekach“ (o wschodzie słońca) | malowany był przy mnie w r. 1902 przez | Stanisława Wyspiańskiego. | Zygmunt Hendel | Architekt | Kraków ul. Czarnowiejska 8.
Pochodzenie:
– architekt Zygmunt Hendel (1862-1929), Kraków;
– ksiądz infułat Józef Kłos (1870-1938), Poznań;
- kolekcja prywatna, Poznań.
Obraz wystawiany, reprodukowany i wzmiankowany:
– F. Hoesick, Sienkiewicz i Wyspiański, Warszawa 1918, s. 317-318;
– W. Trojanowski, Wyspiański. Artysta-Człowiek-Życie, Warszawa 1928, s. 36-37;
– H. Majkowski, Dzieła malarskie Wyspiańskiego w zbiorach poznańskich, Poznań 1932, s. 15, bez nr kat.;
– H. Majkowski, Dzieła malarskie Stanisława Wyspiańskiego w zbiorach poznańskich, „Dziennik Poznański“ 274/1932 (27 XI 1932), s. 2;
– Wystawa książek i rysunków Stanisława Wyspiańskiego urządzona staraniem Muzeum Wielkopolskiego i poznańsko-pomorskiego koła Związku Bibliotekarzy, 1932, Narodowe Archiwum Cyfrowe, nr inw. 1-K-1945 (fot.);
– J. Güttler, O twórczości plastycznej Wyspiańskiego, „Sztuka i Krytyka“, t. 8, nr 3-4, Warszawa 1957, ss. 84-122, 100-101;
– Stanisław Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 16 vol. II, Kraków 1982, Kalendarz życia i twórczości Stanisława Wyspiańskiego (1 marca 1890 – ostatnie dni marca 1898), oprac. M. Stokowa, Kraków 1982, s. 65-66, 101, 110,112-114, 135, 152, 156, 160, 180;
– T.I. Grabski, „Wystawa Książki Wyspiańskiego“ w Muzeum Wielkopolskim, „Studia Muzealne“, Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2017, zesz. 22, s. 117 (oraz fot. s. 116).
Na tle wznoszonych ceglanych gotyckich murów świątyni w centralnym punkcie stoi architekt, który objaśnia grupie rzemieślników-kamieniarzy plany budowy gotyckiego chóru z ambitem. Wokół trwa praca nad transportem i obróbką kamiennych bloków, a także inne roboty towarzyszące budowie. Architekt może być utożsamiony z Peterem Parlerem (1332-1399), który od 1356 kierował pracami w katedrze św. Wita.
Oferowana akwarela to szkic wykonany na ogłoszony w 1891 r. konkurs na dekorację malarską sali w Rudolfinum. Artysta udział w konkursie określił jako „marzenie“ oraz potraktował jako swoisty test swoich umiejętności i sprawdzenie się w roli projektanta i malarza malowideł naściennych. Do udziału w konkursie namówił też swojego przyjaciela Józefa Mehoffera, jednak żaden z nich nie został wyróżniony. Akwarela była własnością Z. Hendla, znajomego artysty. W zbiorach architekta widział ją W. Trojanowski i opisał w sposób następujący: (...) zajęci na obrazie przy obrabianiu materiałów budowlanych robotnicy nie mogą wywołać przed widzem świetności ówczesnej czeskiej kultury, lecz pomysł jest doskonale skomponowany; wyborne, pełne życia i prawdy grupy zatrudnionych ludzi, bardzo dobrze jako tło są pojęte mury wznoszonej świątyni, a całość obrazu posiada dużo lekkości, powietrza, jest przytem kolorystycznie dekoracyjna, wyczuwa się w niej wpływ impresjonizmu i elegancji francuskiej. Technicznie nawet szkic ten, wykonany akwarelą, jest doskonały, posiada przytem wielkie porównawcze znaczenie, gdyż jest jedną z najpierwszych, samodzielnie pomyślanych prac Wyspiańskiego...
