Agra Art
Galeria Ofertowa

sygn. p.d.: Czachórski. 1879

Na odwrocie nalepki aukcyjne oraz nalepka ramiarska.

Władysław Czachórski - już po studiach i podróżach zagranicznych - z początkiem roku 1879 osiadł na stałe w Monachium. Tam, już we własnym, świeżo wynajętym atelier, rozpoczął pracę nad obrazem zamierzonym na II Wszechświatową Wystawę Sztuki, która miała się odbyć w Monachium latem tegoż roku. Obraz miał przedstawiać dziewczynę z czasów van Dycka w białej atłasowej sukni z różą. Artysta zrobił pierwsze szkice, ale praca przeciągała się, bo wciąż nie mógł znaleźć odpowiedniej modelki. W swoim Dzienniku wspominał: Dostałem wreszcie bardzo dobrą modelkę, więcej dziś z nią zrobiłem jak ze wszystkimi przedtem. Zawsze wiele od siebie wymagający, rozpoczął malować obraz dopiero po miesiącu wstępnych studiów, 17 lutego 1879 roku. Wczorajsze studium przeniosłem na obraz, zdaje się, że będzie lepiej. Już doprawdy nie wiem co porobić, żeby raz zacząć i natrafić na cień tego przynajmniej, com sobie wyobraził. W końcu - idąc za radą Józefa Brandta - rysunek z podmalowanego już obrazu za pomocą kratki przeniósł na większe płótno, by nie stracić tego co dobre i równocześnie zmienił układ z pionowego na poziomy. W Dzienniku zanotował: Zabrałem się do całej figury i masa atłasu białego przedstawia się już wcale przyzwoicie.

Tę dużą wersję kompozycji ukończył w maju 1879 i ten właśnie obraz wysłał na wystawę, nadając mu tytuł Czy chcesz różę?. Równocześnie, na tej samej wystawie, pokazał wcześniejszych Aktorów przed Hamletem, płótno, które odznaczono złotym medalem. Róża także zyskała uznanie, podobała się bardzo, zdobywając wstępnym bojem powodzenie i wyznaczając kierunek, w którym pójdzie dalsza twórczość artysty. Zachęcony sukcesem Czachórski, opracował także i drugi mniejszy wariant kompozycji - prezentowany tu właśnie obraz Czy chcesz różę? - ukończony w sierpniu 1979.

Artysta - wielki pan w dziedzinie malarstwa, szanujący siebie i Sztukę w każdym szkicu, w każdej notatce, w każdym obrazie, choćby obraz był nie wiedzieć już, jak zapłacony z góry lub pewny zbytu - tym razem potraktował ten sam motyw nieco odmiennie, ujmując kompozycję w - planowany wcześniej - układ pionowy, zmieniając ustawienie fotela, pozycję modelki (ujęcie bardziej en face), a także elementy wystroju wnętrza, jak dywan, narzuta, kwiaty i przedmioty na stole.
Obraz natychmiast - za 1000 marek - zakupił Kaeser, znany "Kunsthandler" monachijski. Późniejsze losy tego płótna nie są znane, wiadomo jednak, że w latach dwudziestych obraz był własnością p. Schalanera we Lwowie (patrz niżej: H. Piątkowski, s. 22).

Natomiast dużą wersję Czy chcesz różę? zakupiono w roku 1906 do Galerii Narodowej we Lwowie i tam - obecnie w Lwowskiej Galerii Obrazów - obraz znajduje się w stałej ekspozycji w salach malarstwa polskiego (patrz: D.Szelest, Lwowska Galeria Obrazów: malarstwo polskie, Warszawa 1990, s. 38, il.110).
Według Słownika artystów polskich, w zbiorach A. A. Sidorowa w Moskwie zachował się także ołówkowy szkic tej kompozycji.

Powyższe fragmenty Dziennika Czachórskiego cyt. za D. Kubacką; patrz niżej; Katalog wystawy w Lublinie 2001.

Obraz wymieniany, opisywany i reprodukowany w:

• H. Piątkowski, Władysław Czachórski, Monografie Artystyczne Tom XI, Warszawa 1927, s. 16, 22, il. nlb. 5;
• A. Melbechowska-Luty, Czachórski Władysław, w: Słownik artystów polskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, T. I, s. 383 [wzmiankowany ołówkowy szkic do obrazu];
• Władysław Czachórski 1850-1911 w dziewięćdziesiątą rocznicę śmierci artysty. Katalog wystawy [teksty L. Lameński, D. Kubacka], Muzeum Lubelskie, Lublin 2001, s.25-26;
• W. Jaroszyński, Władysława Czachórskiego żywot i sprawy, Lublin 2004, s.41-45, il. 34