Agra Art
Galeria Ofertowa

Na odwrocie, na krośnie nalepka krakowskiej firmy z materiałami malarskimi Kutrzeba & Marczyński (druk).

Obraz - rzadki w twórczości Juliusza Kossaka przykład malarstwa olejnego, jest szkicem kompozycyjnym do zamierzonego większego dzieła, wykonanego ostatecznie w technice akwareli (76 x140 cm), a znajdującego się dziś w zbiorach Heeresgeschichtliches Museum – Arsenal w Wiedniu. Obraz ten w 1868 zamówili u artysty oficerowie 13. pułku ułanów galicyjskich jako prezent dla hrabiego Trani, którego imię ów pułk nosił. Tematem jest tu epizod z wojny austriacko-pruskiej – gwałtowny atak ułanów 13. pułku prowadzonych przez pułkownika Maksymiliana Rodakowskiego na batalion włoskich bersalierów (walczących po stronie Prus) w bitwie pod Custozzą 24 czerwca 1866. Szarża ta przyniosła zwycięstwo wojskom austriackim. Oprócz prezentowanego szkicu olejnego znane są akwarelowe studia przygotowawcze do dzieła finalnego (porównaj: K. Olszański, Juliusz Kossak, Wrocław 1988, s. 48, il. 231, 263; oraz K. Olszański, Juliusz Kossak, Kraków 2000, s. 109-110, il. 205 oraz katalog Domu Aukcyjnego Agra-Art z 26 maja 2006, nr 36).

Prezentowany tu obraz olejny został prawdopodobnie pokazany w warszawskim Tow. Zachęty na pośmiertnej wystawie prac Kossaka w roku 1899 (patrz niżej: Sprawozdanie TZSP za rok 1899). Natomiast w latach późniejszych był dwukrotnie eksponowany na warszawskich wystawach – Życie polskie w malarstwie (1934; Instytut Propagandy Sztuki) oraz Pierwsze czterdziestolecie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1939; TZSP). Stare, przedwojenne negatywy fotografii obrazu znajdują się w Dziale Dokumentacji Fotograficznej Muzeum Narodowego w Warszawie.
Jeszcze w 1934 obraz był własnością znanego warszawskiego kolekcjonera dr Ludwika Bryndza-Nackiego, a następnie przeszedł do zbiorów Leona Danielewicza. Zaginiony podczas Powstania Warszawskiego, został odnaleziony i zwrócony Leonowi Danielewiczowi. Do dzisiaj znajduje się w posiadaniu jego rodziny.

Obraz był wymieniany, opisany i reprodukowany w:
- Sprawozdanie Komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem za rok 1899, Warszawa 1900, s. 35;
- Katalog wystawy retrospektywnej. Życie polskie w malarstwie, Instytut Propagandy Sztuki, Warszawa 1934, s. 14. nr kat. 43, il. (własność L.Bryndza-Nackiego);
- Pierwsze czterdziestolecie Tow. Zachęty Sztuk Pięknych 1861-1900, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa 1939, s. 28, nr kat. 85, il. (własność L. Danielewicza);
- W. Tomkiewicz [red.], Katalog obrazów wywiezionych z Polski przez okupantów hitlerowskich w latach 1939-1945, II, Malarstwo polskie, Ministerstwo Kultury i Sztuki, Prace i Materiały Biura Rewindykacji i Odszkodowań nr 11, Warszawa 1951, s. 45, poz. 148, il. 148;
- H. Kubaszewska, Kossak Juliusz [hasło w:] Słownik artystów Polskich i Obcych w Polsce działających, Instytut Sztuki PAN, t. 4, Wrocław i in. 1986, s. 137 (autor);
- Straty wojenne. Malarstwo polskie. Obrazy olejne, pastele, akwarele utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945, Poznań 1998, s. 135, il.