Agra Art
Galeria Ofertowa

AUTOPORTRET POD POSTACIĄ KOBIETY, 11 X 1927

sygnowany l.d: [w kółku] T.E + d; pd.: NP8| 1927 | Witkacy | 11/X

Irena Jakimowicz, znawczyni i badaczka twórczości Witkacego, pisząc o dwoistości wizerunku człowieka, tak znamiennej dla w jego literackiej i malarskiej twórczości, szczególnie podkreśla jej obecność w portretach i autoportretach artysty. Najwyraźniejszym przykładem owego rozdwojenia osobowości jest tu znana para autoportretów – Dr Jeckyl i Mr Hyde (zbiory MNW), ale Witkacy dokonywał też rozmaitych innych transformacji, przebierając swoich modeli i samego siebie w wiele różnych kostiumów.

Wśród nich „skrajnym i zupełnie wyjątkowym przejawem opozycji własnej osobowości jest autoportret jako kobiety, wykonany w 1927 roku dla przyjaciela Janusza Beaurain, który posiadał dużą, rozproszoną dziś, kolekcję portretów własnych i autoportretów Witkacego. /.../ [opozycja ta] mieści się całkowicie i niezależnie w świecie wyobrażeń Witkacego. Cóż w jego mniemaniu mogło być bardziej przeciwstawne sile charakteru i intelektowi mężczyzny niż przewrotna słabość i zwierzęcość instynktów uosobione w naturze kobiety? Skromnie zaczesane nad czołem włosy Witkacego zostały uzupełnione puklami na uszach; zarys twarzy i nos są wierne, jedynie usta są szeroko umalowane i jak zwykle w portretach kobiecych, wyolbrzymione oczy, może dla niepoznaki skierowane w górę, w przestrzeń”.

Portret opisany i reprodukowany w:

- Jakimowicz, O rozmaitym użytkowaniu lustra czyli autoportrety Witkacego, w: „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie” 1987, s. 518, 519, repr.17;
- I. Jakimowicz (współpraca A. Żakiewicz), Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939, Katalog dzieł malarskich, Muzeum Narodowe w Warszawie 1990, s. 93, nr kat. 710, il. 62;