NAPAD WILKÓW. NIEBEZPIECZNA JAZDA, przed (lub) 1882

sygnowany l.d.: Alfred Wierusz-Kowalski
Na odwrocie płótna dwa stemple o treści: WIMMER & C | GALLERY OF ARTS | MUNICH

Obraz znany pod tytułami Napad wilków lub Niebezpieczna jazda jest jednym z wcześniejszych przedstawień tematu, podejmowanego później przez artystę w wielu różnych wersjach i układach kompozycyjnych. Wierusz-Kowalski wysnuł ten motyw ze wspomnień z dzieciństwa, kiedy to sam, jako ośmioletni chłopiec, przeżył podobną dramatyczną przygodę i wraz z rodziną znalazł się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Obrazów z wilkami namalował wiele, a samego wilka „wystudiował jak mało kto”. Trafnie scharakteryzował te płótna Eligiusz Niewiadomski, pisząc: „Zwykle noc zimowa, szalony pęd sani, zapienione konie, oszalałe ze strachu, rwą co ducha w piersiach poprzez zarośla. W saniach ktoś z okiem obłąkanym zaciska krócicę w garści, tam dalej wali się jakaś bestia, farbując śnieg posoką. W całości - nie banalne zestawienie ludzi, koni i wilków, ale istotny, do dna wyczuty dramat, gdzie chodzi o śmierć i życie, oddany ze zdumiewającą swobodą, prawdą i rozmaitością wariantów jednego i tego samego pomysłu. Obrazy te miały szalone powodzenie, kupowali je bogaci Niemcy, a zwłaszcza Amerykanie i Anglicy.” (E.Niewiadomski, Malarstwo polskie XIX i XX wieku, Warszawa 1926, s.182).

Nasz obraz – według informacji z „Tygodnika Powszechnego” z 1883 – był pokazany na wystawie w warszawskim TZSP. Później jednakże znalazł się w handlu antykwarycznym, by za pośrednictwem spółki Wimmer & Comp. trafić do Stanów Zjednoczonych, skąd po latach powraca do kraju.

Obraz reprodukowany lub opisywany w:
- „Tygodnik Powszechny” 1883, I półrocze, nr 3, il. na s. 40 [Niebezpieczna jazda. Z wystawy Tow. Zachęty Sztuk Pięknych];
- „Kłosy” 1882, I półrocze, nr 864, il. na s. 44 [Napad wilków, ryt. A.Malinowski]