sygn. l.d.: A. Wierusz-Kowalski

Na odwrocie, na ramie, nalepki włoskiego domu aukcyjnego.

Alfred Wierusz-Kowalski zasłynął przede wszystkim jako mistrz dynamicznych scen rodzajowych, a „wesołe jazdy” należą do najbardziej rozpoznawalnych motywów w jego twórczości. Przedstawiają one zazwyczaj pędzące wozy lub sanie z rozbawionymi podróżnymi i konie uchwycone w pełnym galopie. Tematy te łączą w sobie żywiołowość ruchu, anegdotę i nastrojowość otaczającego pejzażu, dzięki czemu obrazy silnie oddziałują na widza, który ma wrażenie, że za chwilę usłyszy śmiech.

Prezentowany obraz przedstawia scenkę rodzajową z wiejskiego życia. Para młodych wieśniaków, jadąca wypełnioną sianem bryczką zaprzężoną w trzy konie, natrafia na stado owiec blokujące im przejazd. Przed nimi pasterz stara się przegonić trzodę, jednak nie wygląda ona na przestraszoną i stoi spokojnie na drodze. Spod końskich kopyt i wozu unosi się kurz poderwany z kamienistej drogi. Pył tworzy lekką, niemal mglistą zasłonę, która zmiękcza kontury dalszego planu.

Siedząca na bryczce młoda kobieta, ubrana w białą bluzkę, ciemny gorset i czerwoną chustę na głowie, pewnie trzyma lejce i z wprawą wstrzymuje zaprzęg. Towarzyszący jej mężczyzna, w jasnej koszuli, niebieskiej kamizelce i kapeluszu z piórkiem, pochyla się ku niej z uśmiechem. Jego gest i spojrzenie sugerują wesołą atmosferę i podziw dla umiejętności woźnicy.

Stado owiec tłoczących się przed wozem, potęguje wrażenie chwilowego zamieszania. W tle rozciąga się szeroka, nieco sucha równina z niskimi wzgórzami i odległymi zabudowaniami, skąpana w intensywnym letnim słońcu.

Alfred Wierusz-Kowalski z dużą biegłością i mistrzowskim wykorzystaniem środków malarskich, operuje perspektywą i światłem. Rozległa, lekko przesuszona równina, ukazuje jego znakomite wyczucie perspektywy. Artysta realistycznie oddaje delikatność kurzu, lśniącą sierść koni i fakturę owczej wełny. Stonowana kolorystyka ziemi i nieba podkreśla ciepło letniego dnia. Wesoła jazda jest pełnym wdzięku, o harmonijnej kompozycji i starannym wykonaniu, lirycznym obrazem codziennego życia na wsi.

Prezentowane płótno należy do wczesnych, szczególnie interesujących, kompozycji. Widoczny jest tu wyraźny wpływ realizmu oraz szkoły monachijskiej, z którą artysta był silnie związany. Wczesne kompozycje są bardziej zwarte, a narracja czytelniejsza i spokojniejsza niż w późniejszych, bardziej dynamicznych scenach. Artysta skupia się na relacjach między postaciami, ich gestach i mimice, a ruch nie dominuje jeszcze całkowicie nad opowieścią.

Z czasem motyw „wesołej jazdy” ewoluował w kierunku pełnych energii ujęć o większej ekspresji, jednak to właśnie pierwsze kompozycje pokazują, jak Wierusz-Kowalski budował swoje malarskie podstawy. Dbałość o detal, świetne wyczucie anatomii koni i umiejętność opowiadania historii obrazem. „Wesołe jazdy” towarzyszyły malarzowi na przestrzeni całej działalności twórczej dając nam możliwość prześledzenia drogi artysty od realistycznej obserwacji do pełnej temperamentu, dynamicznej wizji, która przyniosła mu międzynarodową sławę.