Agra Art | Aukcje

- 15 października 2017

Obiekt w archiwum

[ status: zarchiwizowany ]
Tytuł:
PORWANIE, 1896
Nr:
23823
Technika:
olej, płótno
Wymiary:
135 cm x 218 cm
Cena wywoławcza:
90 000 zł
Cena uzyskana:
-
Informacje o dziele:

sygn. p.d.: Tadeusz Ajdukiewicz | 1896


Porwanie, obraz znany także pod tytułami Branka, Branka tatarska i niemieckim Ein Überfall in der Steppe - dzięki licznym reprodukcjom - to w swoim czasie chyba jedno z najbardziej popularnych dzieł Tadeusza Ajdukiewicza, zwracające uwagę egzotycznym, dramatycznym tematem. Wedle słów współczesnego recenzenta, rzecz dzieje się w Bułgarii, której mieszkańców Ajdukiewicz miał sposobność poznać podczas dłuższej wycieczki w te strony [...] a patrzeć umiał dobrze, skoro uwagi jego nie uszedł żaden szczegół charakteryzujący akcję i nadający jej barwność i życie. W dali widać gorejącą osadę - to baszybuzuki podłożyli ogień, ażeby w zgiełku i przestrachu, stąd powstałym, łatwiej móc dokonać zbrodniczego swego napadu i bezpieczniej ujść ze zdobyczą. Środkiem przez pola pędzi główny przywódca wyprawy. Przed sobą trzyma półnagą Turczynkę [?] na twarzy dziewczyny odbija się przestrach, jedną ręką uchwyciła się grzywy konia, drugą odpycha napastnika [...] Zarówno w rysunku, pełnym śmiałej ekspresji, jak i w szczegółach kompozycji, znać tu rękę znakomitego artysty, a zarazem w dosadnej charakterystyce koni uderza wytrawność i temperament mistrza. (patrz niżej: „Tygodnik Ilustrowany“ 1897).
Wydaje się jednak, że - wbrew autorowi cytowanego tekstu - porwana dziewczyna nie jest Turczynką, a Bułgarką, a napastnicy - baszubuzuki - to żołnierze nieregularnych, niekarnych i łupieżczych oddziałów wojsk tureckich, znani z okrucieństw i gwałtów, jakich dopuszczali się wobec ludności cywilnej podczas bułgarskiego powstania kwietniowego w 1876 r. i następnie w czasie wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1877-1878.

 

Obraz opisywany, wzmiankowany i reprodukowany:
- „Moderne Kunst in Meister-Holzschnitten nach Gemälden und Sculpturen berühmter Meister der Gegenwart“ Band XI, 1896/1897, Verlag: R. Bong, Berlin; (jako: Ein Überfall in der Steppe; drzeworyt ten reprodukowany był następnie w prasie polskiej);
- „Tygodnik Ilustrowany“, 1897, II półrocze, nr 27 z dn. 22 VI (3 VII), il. na s. 528-529 (repr. ryciny wydawnictwa R. Bonga, Berlin); tekst: D., Nasze Ryciny. Porwanie, s. 532;
- „Życie i Sztuka“ (dodatek do „Kraju“) 1897, il. na s. 317 [Branka tatarska];
- „Ziarno“ 1908, nr 47 (20 VI), il. s. 10 (Porwanie branki);
- „Ziarno“ 1911, nr 34 z dn. 24 VIII, il. s. 673 (Porwanie);
- IVty Katalog dzieł sztuki polskiej z 27 ilustracjami, Salon Sztuki i Antykwarnia Abe Gutnajera, Warszawa 1924, [listopad], s. nlb. nr kat. 56 (jako Branka);
- Salon Sztuki i Antykwarnia Abe Gutnajera [Katalog dzieł malarstwa polskiego], Warszawa, ul. Mazowiecka 16, 1926, s. nlb., nr kat. 10 (Branka);
- L. Grajewski, Bibliografia ilustracji w czasopismach polskich XIX i pocz. XX w. (do 1918), PWN, Warszawa 1972, s. 13, poz. 18 (jako Branka);
- I. Jakimowicz, Ajdukiewicz Tadeusz [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, T. I; A-C., Ossolineum, PAN, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, 1971, s. 12.

więcej

Tadeusz Ajdukiewicz:

Tadeusz Ajdukiewicz (Bochnia 1851 - Kraków 1916) był artystą związanym z mecenatem arystokracji i dworów panujących; w tych kręgach zrobił prawdziwą karierę, a jego obrazy podobały się powszechnie. Studia malarskie rozpoczął w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Później kształcił się jeszcze w Wiedniu oraz w Monachium - w Akademii i w pracowni Józefa Brandta. Po studiach przez kilka lat jeździł po polskich dworach kresowych i malował portrety. Około 1877 wyjechał do Paryża, skąd, wraz z Władysławem Branickim wyjechał w – ważną dla jego przyszłej twórczości – podróż na Bliski Wschód. Około roku 1882 zamieszkał w Wiedniu, zajął pracownię po Hansie Makarcie (zm. 1884), malując dla dworu cesarskiego i arystokracji. W 1893 bawił w Londynie, gdzie, m.in. portretował księcia Walii, w 1894 pracował na dworze sułtańskim w Konstantynopolu, następnie także w Sofii, Petersburgu i Bukareszcie. W Rumunii osiadł na dłużej jako malarz nadworny Karola I. Po wybuchu I wojny światowej powrócił do kraju i, mimo starszego wieku, zaciągnął się do Legionów. Zmarł, nie wytrzymawszy trudów wojennych. Malował przede wszystkim portrety - zarówno reprezentacyjne, efektowne i eleganckie (Portret Heleny Modrzejewskiej, MNK), jak również skromne i kameralne. Tworzył też sceny myśliwskie, obrazy o tematyce wschodniej, bohaterskie sceny bitewne, rewie i przeglądy wojsk (Przegląd armii rumuńskiej, 1896).

Data aukcji Nr kat Wywoławcza Uzyskana Zmień:
2017-10-15 35 90 000 zł - N/A PLN USD