Agra Art
Galeria Ofertowa

25,6 x 39 cm ( w świetle oprawy 25,1 x 38,3 cm)

sygnowany p.d.: J. CHELMOŃSKI
pod rysunkiem p.d. autorski (?) napis ołówkiem: Intérieur d’Une [sic!] Wagon Russe [sic !] de III Classe

Na odwrocie naklejone orzeczenie dr. Kazimierza Buczkowskiego, zaprzysiężonego biegłego sądowego, potwierdzającego autorstwo Józefa Chełmońskiego: wystawione w Krakowie 4. VI.1940 r.

Rysunek wykonany został jako ilustracja dla „Le Monde Illustré”, paryskiego tygodnika z którym Chełmoński, podczas swego pobytu w Paryżu, współpracował od początku 1884, tworząc rysunki ilustrujące różne bieżące wydarzenia. Współpraca ta trwała jeszcze przez trzy lata po powrocie do kraju wiosną 1887. Omawiany rysunek powstał w końcu 1887 i był reprodukowany (w wersji drzeworytniczej) w „Le Monde Illustré”, nr 1615 z dnia 10 marca 1888, na stronie 153. Reprodukcję podpisano: Russie. Intérieur d’un wagon pendant l’hiver. (Dessin de M. Chelmonski, notre correspondant á Varsovie).
Dzieło to należy do nielicznych prac Chełmońskiego, ukazujących aspekt cywilizacji miejskiej, która w światopoglądzie artysty funkcjonowała w wyraźnej opozycji do przedkładanej przezeń wsi i przyrody, jako właściwej formy ludzkiego bytowania. Obraz fascynuje swobodą i jednocześnie precyzją rysunku, wirtuozersko określającego malowniczą różnorodność typów podróżujących pociągiem najtańszą III klasą, zgrupowanych wokół centralnie umieszczonej tuby pieca, podgrzewającego atmosferę przedziału. Znakomita charakterystyka postaci, wybornie uchwycone gesty i pozy dają pierwszorzędne wyobrażenie o mistrzowskim realizmie artysty.
Rysunek był eksponowany na „Wystawie Dzieł Józefa Chełmońskiego” w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie w roku 1907, jednej z największych wystaw ukazujących twórczość artysty jeszcze za jego życia (patrz: Katalog wystawy s. 5, nr 15; wystawiony p.t. W wagonie III klasy w Rosyi, rys. 38 x 25 cm, wł. prywatna).

Opracował Tadeusz Matuszczak, Poznań 14 lutego 2007.
W załączeniu ekspertyza i kserograficzna odbitka ilustracji z „Le Monde Illustré”.